Yukarı
212680

Guatr nedir?

13 Haziran 2018 09:23

Guatr, boynun şişmesine neden olan genişlemiş bir tiroid bezidir. Tiroid bezi büyüme ve metabolizmayı düzenleyen hormonların üretilmesinden ve salgılanmasından sorumludur. Tiroid bezi boynun ön tarafında, nefes borusunun her iki yanında birbirine bağlı iki lob şeklinde yer alır. Toplam ağırlığı ortalama 20 gramdır. Çok büyük guatrlar gözle ve elle muayene ile kolaylıkla saptanabilirler. Guatr herkeste görülebilir ancak kadınlarda erkeklere göre daha yaygındır.

GUATR TÜRLERİ

Guatrların birçok nedeni ve buna bağlı olarak farklı türleri vardır. Bunlar şunları içerir:

Kolloid Guatr (Endemik)

Kolloid guatr, tiroid hormonlarının üretimi için gerekli olan bir mineral olan iyot eksikliğinden kaynaklanır. Bu tip guatrı olan insanlar genellikle iyotun az olduğu bölgelerde yaşamaktadır.

Zehirsiz (Sporadik)

Toksik olmayan bir guatrın nedeni genellikle bilinmemektedir, buna lityum gibi ilaçlar neden olabilir. Lityum, bipolar bozukluk gibi duygudurum bozukluklarını tedavi etmek için kullanılır. Toksik olmayan guatr iyi huylu olup tiroid hormonunun üretimini etkilemez .

Toksik Nodüler veya Multinodüler Guatr

Tıp literatüründe, tiroid bezinde birden çok nodül olması multinodüler guatr olarak adlandırılmaktadır. Bu tip guatr, büyüdükçe bir veya daha fazla küçük nodül oluşturur. Nodüller kendi tiroid hormonlarını üretirler ve hipertiroidiye neden olurlar. Genellikle de ileri yaştaki insanlarda görülmektedir.

GUATRIN NEDENLERİ

Tiroid bezinin büyümesine ve guatr tablosunun oluşumuna sebep olan başlıca nedenler şu şekilde sıralanabilir:

– İyot eksikliği: İyot eksikliği, guatrın ana nedenidir. Tiroidin tiroid hormonları üretmesine yardımcı olmak için iyot gereklidir. Yeterince iyot almamışsanız, tiroid hormonu yapmak için fazla çalışmamakta ve bu da bezin büyümesine neden olmaktadır. İyot eksikliğinden meydana gelen guatr endemiktir; yani bölgeye özgüdür. Türkiye’de iyot tüketimi az olduğu için guatr sık görülmektedir.

– Tiroid bezinin normalden fazla çalışması: Tiroit bezinin kendi başına, kandaki tiroit hormonu düzeyi ile ilişkisiz olarak, devamlı ve vücut gereksinimden fazla tiroit hormonu üretmesine hipertirodi denir.

– Tiroid bezinin normalden az çalışması: Tiroitin az çalışması durumu ‘'hipotiroidi'' olarak adlandırılmaktadır

– Tiroid bezinde içinde ve üzerinde oluşan küçük şişlikler (nodüller): Tiroid bezi, bazen nodül yüzünden de büyüyebilir. Nodül içeren guatrlara nodüler guatr denir.

– Tiroid kanseri: Tiroid kanseri de tiroid bezinin içinde bir şişlik meydana getirir.

– Tiroid bezi iltihaplanması: Bezde bulunan iltihap da tiroid bezini büyütür.

GUATR BELİRTİLERİ

– Büyümüş tiroid bezi, boynunuzun tabanında belirgin bir şişme ile sonuçlanır ve tıraş olduğunuzda veya makyaj uyguladığınızda özellikle belirgindir.

– Boğazda baskı hissi

– Yutma güçlüğü

– Öksürme

– Ses kısıklığı

– Nefes darlığı

Tiroid hormonlarının normalden fazla salgılanması durumunda baş ağrısı, baş dönmesi, çarpıntı, titreme, sinirlilik, bulantı, kusma ve ishal görülebilir. Tiroid bezinin salgıladığı hormonların normalden az olması sonucunda ise kilo alma, kabızlık, halsizlik, ciltte kuruma, saç dökülmesi gibi söz konusu olabilir.

GUATRDA RİSK GRUPLARI

– Ailede tiroid kanseri, nodüller ve tiroidi etkileyen diğer problemlere ilişkin hikaye.

– Beslenmede yeteri kadar iyot alınmaması.

– Vücutta iyot eksikliğine yol açan bir durum.

– Kadınlar erkeklerden daha fazla guatr riski taşırlar.

– 40 yaş üzerinde görülme sıklığı fazladır. Yaşlanma tiroid fonksiyonlarını etkilemektedir.

– Hamilelik veya menapoz. Bu risk faktörleri kolayca anlaşılamamaktadır, ancak gebelik ve menopoz tiroid problemlerini tetikleyebilir.

– Boyun veya göğüs bölgesinde radyasyon tedavisi. Radyasyon tiroidinizin işlevlerini bozabilir.

GUATR TEŞHİSİ NASIL YAPILIR?

Guatr tanısı boyun bölgesinin hekim tarafından muayene edilmesinin ardından kanda tiroid hormon düzeylerinin ölçümü ve ultrasonografik inceleme ile konulabilmektedir. Ayrıca gerektiğinde sintigrafi ve tiroid bezinden yapılacak ince iğne biyopsileri tanıda yardımcı olabilmektedir.

GUATR TEDAVİSİ

Guatr tedavisinde ilaç tedavisi, radyoaktif iyot tedavisi ve cerrahi tedavi olmak üzere 3 farklı yöntem vardır. Hormon eksikliği olan hastalar tiroid hormonu ilaç olarak verilmektedir. Hormon fazlalığı olan hastalara hormon yapımını baskılayacak ilaçlar verilerek hormon düzeyi normale çekildikten sonra ameliyat veya radyoaktif iyot tedavisi yapılır. Hormon seviyelerinin normal olduğu ve genelde nodüllerin görüldüğü durumlarda genellikle cerrahi tedavi uygulanır. Cerrahi tedavide tiroid bezinin bir bölümü veya tamamı çıkarılmaktadır. Ameliyatta tiroid bezi komşuluğundaki dokuların korunması önem taşımaktadır. Ayrıca ameliyat bölgesinde iz bırakmamak için özen göstermek gerekir.

SÖZCÜ



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Hızlı kilo alıp vermek kolları sarkıtıyor

Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı Op.Dr.Onur Gökdemir, ilerleyen yaş ve sık kilo alıp vermeye bağlı olarak meydana gelen kol sarkmalarına, egzersizlerin fayda etmediği duru...

Lökoniki nedir?

Tırnakta nokta halinde, çizgi halinde veya tamamen kaplayacak kadar geniş bir alanda olabilen ve tıp dilinde karşılığı "lökoniki" olan beyaz lekeler neden olur? Merak ettiğiniz tüm detayl...


Sıcak hava migreni tetikliyor!

Günümüzün önemli sorunlarından olan stres, hatalı beslenme, uykusuzluk ve yoğun bir tempoda çalışmak gibi etkenler migreni tetikleyen önemli faktörlerden. Bunlara bir de sıcak hava ve nem...

Sırt ağrılarınızın nedeni Lumbago olabilir!

Çoğu insanı hareketsiz hale getirebilen ve sırttaki ağrısı aniden ortaya çıkabilen Lumbago nedir? Hastanın yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyen Lumbagonun nedenleri ve belirtileri nel...


Tatile çıkacaksanız bu uyarılara dikkat!

Memorial Kayseri Hastanesi İç Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Muharrem İngeç, tatilden sağlıklı bir şekilde dönebilmek için dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verdi. Özellikle yaş...

Zona hastalığı (Gece yanığı) nedir

Bazı virüsler hem çocuklukta hem de yetişkinlik döneminde sizi hasta edebilir. Bu virüslerinden biri olan varisella zoster, çocukluk döneminde suçiçeğine neden olurken yetişkinlikte herpe...


Sedef hastalığı (Psoriasis) nedir? 

Her yaştan ve cinsten insanı etkileyebilen ama genellikle yetişkinlerde daha sık görülen Sedef hastalığı nedir? Bulaşıcı olmayan Sedef hastalığının nedenleri, belirtileri ve tedavi yollar...

Kanal tedavisi (Endodonti) nedir? 

Dişler, insanoğlunun hayati ihtiyacı olan besinlerin ağızda ezilmesine/ısırıp koparmaya ve çiğnenmesine yarayan çene kemiklerinin üstüne dizilmiş olan, ak renkli, küçük, sivri ve sert org...


 Horlama nasıl geçer? 

Yetişkin insanların % 20-25’inde görülen, zaman zaman boşanmalarda boşanma sebepleri arasında gösterilen horlama nedir? Tıbbi adı “obstrüktif uyku apnesi” adı verilen ve uykuda solunumun ...