Yukarı
237097

Yabancıların gözünden İstanbul

10 Şubat 2019 10:37

Yerel seçimler yaklaşırken Türkiye'nin ana gündemi yine İstanbul oldu... Kentin son yıllardaki değişimi, çarpık yapılaşma, Beyoğlu'nun çoraklaşması, kültür alanlarının daralması kenti gitgide renksizleştirdi... Bu grilikten bunalan, bu değişime üzülen sadece "biz" değiliz. Kentin tarihine hayran kalıp, yeni maceralara açılmak isteyip İstanbul'a yerleşen yabancılar da kentteki bu değişimden mustarip... Sosyolog Deniz Bağrıçık, Yapı Kredi Yayınları etiketiyle çıkan "Sorsana, Bizi Sevmiş mi?" kitabında İstanbul'a yerleşen yabancıların, kent ve "biz"ler hakkındaki görüşlerini kaleme aldı. Biz de bu vesileyle hem kentteki değişimi hem de yabancıların neler hissettiklerini konuştuk...

Kitabının önsözünü kaleme alan Prof. Dr. Ali Ergül’ün çok güzel bir cümlesi var, kitabın en önemli özelliği yabancı düşmanlığı ile yabancıperestliği reddediyor diyor. Nasıl yaklaştın yabancılara?
Sosyolojik bakış açısıyla baktığında nesnel olmak gerekiyor. Ne yazık ki bizde yabancıdan kasıt batılı olarak algılanıyor. Batıyı biz hem hayranlıkla izledik, karşısında özgüvensizlikle durduk. Son dönemde bunda bir değişim oldu. Türkiye kendisine çok güvenen bir ülke haline gelince, batıyı hâlâ önemsese de, tek değişkenin onlar olmadığını düşünmeye başladı. Türkiye’nin doğusunda kalan her ülkeye küçümsemeyle bakmaya devam etti. Çok seyahat ettiğim için empati duygum gelişkin. Yabancı olmanın evrensel insan hakları değerleri nezdinde bir şeyleri değiştirmediğini gördükçe kitabı da etkiledi.

Nasıl seçtin bu kitapta konuştuğun insanları? Seninle konuşmak istemeyen oldu mu?
Bu açıdan şanslıydım. Kime sorduysam, anlatmak istediler. Bence Türkiye’nin konuşmaya yönelten bir etkisi var. Sözlü kültür daha yaygın. İnsanlar, Türkiye’yi ve Türkleri nasıl gördüklerini anlatmak istiyorlar. Kadıköy’de bir gün otururken yanıma Hollandalı bir ressam ve babası oturdu. Konuşmaya başladık. Çok farklı gözlemleri olduğunu gördüm. Bizim çok temel özelliklerimizi farklı anlattıklarını gördüm. Daha sonra o arkadaşla dost kaldık. Kitaba ilham verdi. Onun arkadaş çevresinden de oluşturduğum dostluklarla röportajlara başladık. Kitabın ana araştırma sahasını hazırlarken gazetecilerle konuştum. Daha sonra farklı meslek gruplarıyla devam etti.

 


BEYOĞLU’NUN DEĞİŞİMİ ONLARI ÇOK ÜZÜYOR

Neden İstanbul’a yerleşiyor yabancılar?
Farklı nedenleri var. Zaman içerisinde bu nedenlerin değiştiğini görüyoruz. Üç gruba ayırdım insanları: 20 yıl ve üzeri zamanda gelenler, 2000’lerde gelenler ve son dönemde gelenler… İstanbul’a İstanbul olduğu için gelenler 2000’lerin ortalarında yoğun. Özellikle gazeteciler… Burada Ortadoğu’ya yakınsınız. Onlar çok ilgi çekiciydi. AB müzakereleri revaçtaydı. Bu açıdan gazetecilerin ilgisini çekiyordu. İstanbul’u çok kıymetli bulan yabancılar var. İstanbul da aslında kendi özelinde 2007-2008’lerde Berlin gibi alternatif bir şehir olarak görülüyor. Berlin’den daha büyük bir nostaljik zevk de veren bir kent.

Sevmedikleri değişimi nasıl tarif ediyorlar?
Çok özel olarak düşündükleri Emek Sineması’nın kaybolması mesela… Beyoğlu’nun değişimi onları çok üzüyor. Siz Paris’e gittiğinizde, sanat merkezlerinin yok olduğunu görürseniz üzülürsünüz… Burada da aynı…

Bu değişimi geldikleri ülkelerdeki arkadaşlarına da aktarıyorlar değil mi?
Kesinlikle… Bunları aktarıyorlar. İstanbul bir dünya şehri. Çok bize aitmiş gibi değerlendiriyoruz. Kimin İstanbul’u? Sadece bizim olarak bakarsak, hoyratça bakmış oluruz. Burada çok farklı kültürlerin yaşamış olması, büyük uygarlıkların geçmiş olması çok büyük bir zenginlik. Yaşam süresi gülünç ve kısa… Siz kendi yaşam sürenizle ve bu dönem yaşanılan kültür değişimiyle korumaya değil, tüketmeye yöneliyorsunuz. 1980’lerde neoliberal politikaların etkisiyle de tabiri caizse vur kaç mantığıyla, rant sağlamak için şehri değiştirdiler.

 


Sosyal hayatlarını nasıl değerlendiriyor yabancılar? 
Sosyal hayat için ortak kelime spontane ve burada buldukları bir sıcaklık. Avrupa'da kaldıkça görüyorsunuz çok yakın dostunuz olsa bile bir ajandaya tabisiniz. Paris'te, 5-10 dakikayı randevu ayarlamaya ayırıyoruz, kimse de o tarihten şaşmıyor tabi. Özellikle batı kültüründe yetişenler için İstanbul’daki spontanelik bir nimet. Arıyor ve “Haydi meyhane gidelim” diyorlar. İstanbul kültürü onlar için rakı, meyhane, uzun sohbetler, derin bir sıcaklık… Mesela bana sıklıkla Zeki Müren soruldu. Bununla birlikte, onlar şehrin, hareketli halini seviyorlar. Renkleriyle akıp giden bir kent. Özellikle Yahudi, Ermeni ve Yunan kökenleri olan ve büyük aileleri İstanbul'da yaşamış yabancılarda olağanüstü bir İstanbul nostaljisi var, gözlerimi yaşartıyor. Paris'te 20'li yaşlarının başında birisiyle tanıştım, Yahudi anneannesi İstanbullu imiş. Bana Zeki Müren'den şarkı söyledi bir de ekledi kemanla da çalayım mı? İstanbul, Türkiye'nin en değerli hazinelerinden biri ama hoyrat davrandık…

İSTANBUL’A KARŞI BORÇLU HİSSETTİM

Yabancı kadınlar birçok konuda rahatsızlık hissettiklerini söylüyor… Nasıl bakıyoruz yabancı kadınlara?
Yabancı kadınlar adeta bir özgürleşme alanı, başka bir ülkenin ganimetleri adeta. Bastırılmış cinselliği, seks konusunda çok özgür bakış açısı olduğunu düşündüğümüz yabancı kadınlarla yaşamaya çalışıyoruz. Fakat temel yanlış erkeklerin cinselliği tek taraflı algılaması. Cinsellik karşılıklı bir duygu değişimi, kadınlar erkeklerin kendilerini nesneleştirmelerini bir türlü anlayamıyorlar. Sokakta, iş yerinde, özel hayatta ağır bir taciz yaşıyorlar, bizler de yaşıyoruz. Yabancı kadınlar adeta bir fanteziye dönüşüyor akıllarda… Halbuki aşk, ilişkiler ve kadına saygı evrensel.

Senin hayalindeki İstanbul nasıl bir kent?
İtiraf etmek gerekirse ben çok şanslıydım. 11 yaşında frankofon bir eğitime başladım ve okullarım hep eski İstanbul'un, tarihin içinde ya da Boğaz'ın kenarında oldu. Fakat bu şans beni İstanbul'a karşı borçlu hissettirdi. Onun için yazmak, üretmek istedim. Bu kitap biraz da ona armağan. “İstanbul'un içinde geçenlere” diye başlıyorum. Fakat ilk kez karamsarım. Şehircilikten tutun da hayat pahalılığına, bireylerin birbirine hoyrat davranışına, hizmet sektörünün eski kalitesini yitirişine kadar bir çok şey beni üzdü. Hayalimdeki İstanbul her ülkeden yabancının geldiği, bizlerin onlara tarihimizi, kültürümüzü zarafet ve zenginlikle anlattığımız, insanların mizah duygularının olduğu, gülümseyen, kültürü korunarak yapılaşan, kadınları el üstünde tutan, kadın belediye başkanı olan, geceleri, gündüzleri güvenli, eğlence hayatı kaliteli, canlı, sanatçısı bol, caz etkinliği çok, rakı müzesi olan, İstanbul'u İstanbul yapan değerleri nesilden nesillere aktarabildiğimiz bir kent hayal ediyorum.

sözcü



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Fethiye, Hollywood’a göz kırpttı

İskoç aktör Mike Michael, Fethiye’de çekilmesi planlanan yeni filmini tanıtmak amacıyla Fethiye Belediyesini ziyaret etti. Daha önce Hollywood yapımı Cesuryürek (Braveheart), 007 James ...

Sanatçı Ali Gürlü yaşamını yitirdi

Halk Müziğinin usta ismi, TRT sanatçısı, radyo programcısı Ali Gürlü yaşamını yitirdi. Kalp rahatsızlığı nedeniyle önceki gün hastaneye kaldırılan TRT Halk Müziği sanatçısı, radyo program...


Leonardo DiCaprio’dan yangın tepkisi

Hollywood'un yıldız ismi Leonardo DiCaprio, Amazon ormanlarındaki yangının gündeme getirilmemesine tepki gösterdi. Son olarak Quentin Tarantino’nun yönetmenlik koltuğuna oturduğu Bir Zama...

Gökbakar’dan Reynmen’e destek geldi

Ailece çıktıkları tatilden bol bol keyifli paylaşım yapan Şahan Gökbakar aynı zamanda yaptığı son paylaşımla gündemi yakından takip ettiğini gösterdi. Instagram hesabından çoğunlukla keyi...


Limyra Antik Kenti’nde 50. yıl kazıları

Antalya'nın Finike ilçesindeki Limyra Antik Kenti'nde bu yıl 50'nci yılına ulaşan 2019 arkeolojik kazıları başladı. Kazı Başkanı Dr. Martin Seyer, 2 ay sürecek kazıların üç farklı alanda ...

Bodrum Antik Tiyatro’da ‘3 Tenor’ konseri

Bodrum'da düzenlenen '3 Tenor' konseri, klasik müzik sevenlere keyifli saatler yaşattı. Kültür ve Turizm Bakanlığı Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü’nce, ‘Bodrum Konserleri’ kapsamın...


'Bakanlık çalınan kültür varlıklarını gizledi'

Kültür ve Turizm Bakanlığı, müzelerden çalınan ya da kaybolan kültür varlıklarına ilişkin bilgileri açıklamazken, CHP Genel Başkan Yardımcısı Gamze Akkuş İlgezdi, “Çalınan eserlere ilişki...

Musa Eroğlu: “Ödüller tek başına bir kişiyi sanatçı yapmaz!”

Cuma akşamı (23 Ağustos) Güler Duman'la birlikte Antalya Sahne (Konyaaltı Açıkhava Tiyatrosu)'de konser vermeye hazırlanan halk müziğinin usta sanatçısı Musa Eroğlu, bu yıl Hacı Bektaş Ve...


Altın Güvercin Beste Yarışması’nın finalistleri belli oldu

Kuşadası Altın Güvercin 2019 Beste Yarışması’nın Ön Jüri’si Point Otel’de toplanarak 2 günlük değerlendirme sonucunda yarışmanın 10 finalistini belirledi. Geçmiş yıllardaki müzik çalışma...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

'Sosyal medyadan b.k gibi soğudum'

Son zamanlarda sosyal medya hesaplarını biraz ihmal eden ve paylaşımlarını azaltan İrem Derici bir takipçisinin konuyla ilgili mesajına şaşırtıcı bir yanıt verdi. Eski döneme ait fotoğraf...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Gıdalardaki gizli şekere dikkat

Beslenme ve Diyet Uzmanı Neşe Ceylan Zengin anlattı: Gün içinde tükettiğimiz şekerin neredeyse yarısını; hazır gıdalarda gizli zararlı şekerlerin oluşturduğunu belirten Zengin; uyarılarını şöyle sıraladı... Günü tatlı bir şeyler tüketmeden geçiremiyor, eksikliğinde krize giriyorsanız dikkat!

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR