Yukarı
257062

Kemik erimesi (osteoporoz) nasıl anlaşılır?

21 Ağustos 2019 10:40

Kemik erimesi (osteoporoz) vücut çok fazla kemik kaybettiğinde, çok az kemik yaptığında veya her ikisinde birden ortaya çıkan bir kemik hastalığıdır. Sonuç olarak, kemikler zayıflar ve düşmeden veya ciddi durumlarda hapşırmaktan veya küçük şişliklerden dolayı kırılabilir. Peki, Kemik erimesi (osteoporoz) nasıl anlaşılır? Belirtileri ve tedavisi hakkında merak edilenler haberimizde…

Osteoporoz “gözenekli kemik” anlamına gelir. Mikroskop altında incelendiğinde sağlıklı kemik bal peteğine benzemektedir. Osteoporoz ortaya çıktığında, bal peteğindeki delikler ve boşluklar sağlıklı kemikten çok daha büyüktür. Osteoporotik kemikler yoğunluğunu veya kütlesini kaybeder ve anormal doku yapısını içeriyor. Kemiklerin yoğunluğu azaldıkça zayıflarlar ve kırılma olasılıkları artar. Kemik erimesi yaşla beraber artarken, kadınlarda erkeklerden yaklaşık dört kat daha fazla görülür. Şimdi, Kemik erimesi (osteoporoz) nasıl anlaşılır? Belirtileri ve tedavisi hakkında bilinmesi gerekenlere bir göz atalım…

KEMİK ERİMESİ (OSTEOPOROZ) HAKKINDA

Kemik, güçlü kollajen lifleri ile birbirine bağlı minerallerden, özellikle de kalsiyum tuzlarından oluşur. Kemiklerimiz, x-ışınlarında (röntgen) kolayca görülen kalın, sert bir dış kabuğa (kortikal veya kompakt kemik denir) sahiptir. Bunun içinde bal peteği benzeri bir yapıya sahip yumuşak, süngerimsi bir kemik ağı (trabeküler kemik) vardır.

Kemik sürekli kendini yenileyerek yaşayan, aktif bir dokudur. Eski kemik dokusu osteoklast adı verilen hücreler tarafından parçalanır ve yerine osteoblast adı verilen hücreler tarafından üretilen yeni kemik materyali eklenir.

Eski kemiğin parçalanması ile yeni kemik oluşumu arasındaki denge hayatımızın farklı evrelerinde değişmektedir.

Çocukluk ve ergenlikte yeni kemik çok hızlı bir şekilde oluşur. Bu, kemiklerimizin daha büyük ve daha güçlü (daha yoğun) büyümesini sağlar. Kemik yoğunluğu, 20’li yılların ortalarından 30'lu yaşlara kadar doruğa ulaşır.

Bundan sonra, yeni kemikler eski kemiklerin parçalanmasıyla aynı oranda üretilir. Bu, yetişkin iskeletinin 7-10 yıl boyunca tamamen yenilendiği anlamına gelir.

Sonunda, yaklaşık 40 yaşından itibaren kemik yapısı değiştiğinden daha hızlı bir şekilde parçalanmaya başlar, bu nedenle kemiklerimiz yavaş yavaş yoğunluğunu yitirmeye başlar.

Yaşlandıkça hepimizde bir miktar kemik kaybı olur, ancak kemik erimesi (osteoporoz) terimi sadece kemikler oldukça kırılgan hale geldiğinde kullanılır. Kemik osteoporozdan etkilendiğinde, bal peteği yapısındaki delikler büyür ve toplam yoğunluk daha düşüktür, bu nedenle kemiğin kırılma olasılığı daha yüksektir.

 

KEMİK ERİMESİ NASIL ANLAŞILIR? BELİRTİLERİ NELERDİR?

Kemik erimesi sıklıkla belirti vermez. Sahip olabileceğinizin ilk işareti, basit bir düşme veya kazada (düşük etkili bir kırılma olarak bilinir) kırdığınız zamandır. Kırıklar en çok kalça, omurga veya el bileğinde görülür. Omurga kırıklarına bağlı sırt ağrısı, boy kısalması, omurgada şekil bozuklukları oluşabilir. Osteoporoz seyrinde görülen kalça kırıkları hem yaşamı tehdit eder hem de bireyin yaşam kalitesini azaltabilir.

KEMİK ERİMESİ RİSK FAKTÖRLERİ

Kemik erimesine bağlı risk faktörleri; değiştirilemeyen ve değiştirilebilen risk faktörleri olarak ikiye ayrılır. Hastalığın tedavisinde ve kırıkların önlenmesinde değiştirilebilen risk faktörlerinin düzeltilmesi önem taşımaktadır.

Değiştirilemeyen risk faktörleri:

– Yaş
– Cinsiyet (kadınlarda daha sık görülür)
– Aile öyküsü (ailesinde osteoporoz olan kişilerin hastalığa yakalanma riski daha fazladır)
– Menopoz
– Rahmin ameliyat ile alınması (histerektomi)
– Daha önceki kırıkları olan kişiler
– Uzun süre kortizon tedavisi alan kişiler
– Romatoid artriti olanlar
– Çölyak hastaları
-Chron hastaları
– Kronik obstrüktif akciğer (KOAH) hastaları
– Astımı olan kişiler
– Tiroid hastalıkları olanlar
– Böbrek taşı olanlar
– Kanser hastaları
– Hipogonadizmi (testis fonksiyonlarında yetersizliğe neden olan hastalık) olan erkekler

Değiştirilebilen risk faktörleri:

– Sigara kullanımı
– Aşırı alkol tüketimi
– Beslenme sorunları
– Aşırı zayıflık
– D vitamini yetersizliği
– Yetersiz egzersiz
– Düşük kalsiyum alımı
– Sık düşmeler

Bazı ilaçların kullanımı osteoporoz riskini arttırmaktadır. Bu ilaçlar şöyle sıralanabilir: Epilepsi ilaçları, meme kanseri için kullanılan bazı ilaçlar, kortizon, proton pompa inhibitörleri, selektif seratonin geri alım inhibitörleri, tiroid hormon tedavisi, lityum, metotrexat, antiasitler.

KEMİK ERİMESİ TEDAVİSİ

Osteoporoz tedavisinin amacı, kemik kaybını azaltarak veya tercihen kemik yoğunluğunu ve kuvvetini artırarak kemik kırıklarının önlenmesidir. Her ne kadar osteoporozun erken saptanması ve zamanında tedavisi gelecekteki kırık riskini önemli ölçüde azaltabilse de, osteoporoz için mevcut tedavilerin hiçbiri tam tedavi değildir. Başka bir deyişle, osteoporoz ile zayıflamış olan kemiği tamamen yeniden yapmak zordur. Bu nedenle osteoporozun önlenmesi tedavi kadar önemlidir. Aşağıdakiler kemik sağlığını korumak ve kemik erimesi tedavisi için korunma önlemleridir:

Sigarayı bırakmak da dahil olmak üzere, aşırı alkol alımını azaltmak, düzenli egzersiz, yeterli kalsiyum ve D vitamini alımı ve dengeli beslenmek gibi yaşam tarzı değişiklikleri.

Kemik kaybını durduran ve alendronat, risedronat, raloksifen, ibandronat, kalsitonin, zoledronat gibi kemik gücünü artıran ve teriparatid gibi kemik oluşumunu artıran ilaçlar.

Sözcü



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Süt ile ilgili merak edilen sorular

​Çocuklar başta olmak üzere tüm yaş grupları için gerekli mikrobesinleri içeren “süt”, dengeli beslenmenin temel basamaklarından birini oluşturuyor. "Her gün en az bir bardak süt", tüm do...

Zencefilin bilinmeyen faydaları

Zencefil, eski çağlardan beri pek çok sağlık sorunu için kullanılan şifalı bitki ve lezzet verici baharat olarak kullanılmaktadır.​Diyetisyen Burçak Demirçelik, kış aylarında bağışıklık s...


Şekeri bırakmak neleri değiştirir?

Şekeri aldıkça daha çok istiyor ve yedikçe kendimizi iyi hissediyoruz. Sonrasında ‘Keşke yemeseydim’ demeyi de ihmal etmiyoruz. Peki ya şeker yemeseydik? Ne olurdu? İlk başta cildimiz dah...

Sabah neden elma yemelisiniz?

​Sabah bir bardak kahvenizi elma ile değiştirmeye ne dersiniz? Cornell Üniversitesi'nde bilim insanları elma ve kahveyi karşılaştırdı ve sabahları kahve içmek yerine neden elma yemeniz ge...


Muz kabuğunun bilinmeyen faydaları

Kendisi kadar kabuğu da çok şifalı olan bu meyveden, içindeki vitaminlerin dahili olarak alınmasının ardından, kabuğundan olmak üzere de çeşitli şekillerde faydalanabilmektedir...

Doğal antibiyotik özelliğine sahip!

Bitkinin çiçekleri, yaprakları ve uçucu yağı doğal ilaç olarak kullanılır. Peki, lavantanın faydaları nelerdir? Lavanta neye iyi geliyor? Merak edilen tüm detayları haberimizde sizler içi...


Çörek otu yağının faydaları nelerdir?

Türk mutfağında da sık kullanılan çörek otu ve yağının vücuttaki pek çok sisteme önemli yararları bulunuyor. Beslenme Danışmanı Diyetisyen Vildan Çelik, çörek otu yağının alerjik hastalık...

Aronya meyvesinin faydaları

Ülkemizde de üretilmeye başlanan bu besin içeriği nedeniyle kanser hücrelerini yok ettiği ve vücudu baştan aşağıya yenilediği iddia ediliyor. Peki, aronya meyvesi gerçekten bu kadar fayda...


Hiç ekmek yememek doğru mu?

​Hiç ekmek yemeden sağlıklı yaşama trendi neredeyse tüm dünyada kabul edilir hale geldi. Oysa araştırmalara göre uzun yıllar karbonhidrattan fakir beslenmek kalp hastalığı riskini yüzde 2...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Gökbakar Sağlık Bakanlığı’na şikayet etti

Oyuncu Şahan Gökbakar, kapalı mekanlarda sigara içilmez kuralını ihlal eden bir restoranı sosyal medya hesabından afişe etti ve takipçilerine yaşadığı sıkıntıdan bahsetti. Eşiyle birlikte...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Süt ile ilgili merak edilen sorular

​Çocuklar başta olmak üzere tüm yaş grupları için gerekli mikrobesinleri içeren “süt”, dengeli beslenmenin temel basamaklarından birini oluşturuyor. "Her gün en az bir bardak süt", tüm doktor ve annelerin standart tavsiyelerinden biri olarak karşımıza çıkıyor. Diyetisyen Ezgi Mumcu, sütün faydaları ve tüketim şekli konusunda önerilerde bulundu ve önemli bilgiler verdi.

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR