Yukarı
265375

Ayastefanos’ta ilk Türk filmi

14 Kasım 2019 09:32

Osmanlı Devleti için bir utanç, Ruslar için bir zafer anıtı olan “Ayastefanos Rus Abidesi” I. Dünya Savaşı’nın başladığı dönemde, 14 kasım 1914’te yıkılmıştır.

Osmanlı Devleti’nde Sultan Abdülhamit’in tahta çıkışının ikinci yılında o zamanki adıyla bilinen Osmanlı-Rus Harbi (1877-1878) büyük bir yenilgi ile sonuçlanmış ve çok ağır şartlarda bir barış antlaşmasına mecbur edilmiştir. İlk kez batıdan ve doğudan Anadolu’ya kitlesel göç hareketlerinin yaşandığı 93 Harbi, Osmanlı Devleti için çok ağır insan ve toprak kaybına sebebiyet vermiş, ağır tazminat şartlarına zorlanmıştır. Bu tazminat şartlarından biri de eski adıyla Ayastefanos şimdiki ismiyle Yeşilköy’de ölen Rus askerleri için beş yıl süren uzun bir çalışma sonrasında kilise görünümlü bir zafer anıtının yapılmasıdır. Osmanlı Devleti için bir utanç, Ruslar için bir zafer anıtı olan “Ayastefanos Rus Abidesi” I. Dünya Savaşı’nın başladığı dönemde,14 Kasım 1914’te yıkılmıştır.

Ayastefanos’taki Rus abidesi, kaybedilen Osmanlı topraklarının ve Osmanlı itibarının geri kazanılacağı düşüncesi ve heyecanı ile yıkılmıştır.

Ayastefanos’taki abidenin yıkıldığı gün, Osmanlı Devleti milli ve dini şuuru güçlendirmek ve toplumu savaş seferberliğine psikolojik olarak hazırlamak amacıyla Fatih Camii’nin avlusunda halifenin buyruğu, şeyhülislamın fetvası ile cihad-ı ekber ilan etmiş, tüm Müslümanların kanıyla, canıyla, malıyla kutsal göreve katılması istenmiştir. Osmanlı Devleti sınırları içinde ve dışında, Afrika’nın batısından Hindistan’a kadar tüm Müslümanları savaşa çağıran son cihat ilan edilmiştir. Müslüman dünyasında bir seferberlik olacağı düşüncesi, cihat çağrısına katılmanın tüm Müslümanlar için farz olduğu daha savaşın başında iflas etmiştir. 14 Kasım 1914’te ilan edilen kutsal görev çağrısı Müslüman toplumlarda karşılık bulması bir yana; Mekke Şerifi Hüseyin’in İngiliz altınları ile Osmanlı Devleti’ne karşı düşmanla işbirliği yapmasını, Osmanlı askerlerini arkadan hançerlemesini bile önlemeye yetmemiştir. İşte bu cihat çağrısının etkisi ile milli ve dini bir dava haline getirilen Ayastefanos’taki Rus abidesinin yıkılması; kaybedilen Osmanlı topraklarının ve Osmanlı itibarının geri kazanılacağı düşüncesi ve heyecanı ile yıkılmıştır. I. Dünya Savaşı başladığında iktidarda bulunan İttihat-Terakki Hükümeti’nin örtülü desteği ve basının güçlü çağrısı ile toplanan halk miting havasında, Ayastefanos anıtını dinamitleyerek üç günde ortadan kaldırmıştır. 

“Ayastefanos’taki Rus Abidesi’nin Yıkılışı’’ isimli belgesel film, ilk Türk filmi olarak kabul edilmiştir.

Savaş tazminatı olarak yaptırılan Ayastefanos’taki Rus Abidesi’nin yıkılışının filme çekilmesiyle başlayan sinema tarihimiz, Türkiye’de ilk kez kamerayı kullanan Fuat Uzkınay sayesinde olmuştur. Fuat Uzkınay’ın 14 Kasım 1914 yılında çektiği “Ayastefanos’taki Rus Abidesi’nin Yıkılışı’’ isimli belgesel film, ilk Türk filmi olarak kabul edilmiştir. Türk Sinema tarihinin ilk filmi olarak kabul edilen bu belgesel film ne yazık ki arşivlerde bulunmamaktadır. Sinema tarihimizi başlatan Uzkınay; aynı zamanda sinemanın okullara girmesine ve ülke genelinde yaygınlaşmasına da önayak olmuştur.  

‘TÜRK SİNEMASI BAKIRKÖY’DE DOĞDU, BAKIRKÖY’DE YAŞIYOR’

Film sektörü tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de önemli bir yere sahiptir. Sinema geniş halk kitlelerini etkileyen kuvvetli bir propaganda aracıdır. “Öğreten, güldüren, düşündüren, ağlatan, korkutan… Kısacası hayatımızın içinde ne varsa tüm duygularımızı beyaz perdeye aktaran nice filmler, o filmlerden nice replikler hafızamızda yer edinmiş, bizi derinden etkilemiştir. Sinemanın günümüzdeki öneminin bilinciyle, sinema tarihimizin Bakırköy’de başlamasının ve kentimizden birçok değerli sanatçının yetişmiş olmasının sorumluluğu ile 2014 yılında “Türk Sineması Bakırköy’de doğdu, Bakırköy’de yaşıyor’’ anma etkinliği düzenledik. Sinemanın 100. Yıl anma gecesini Tarık Akan, Türkan Şoray, Göksel Arsoy, Gülsen Tuncer, Eşref Kolçak, Gülriz Sururi, Cihat Tamer, Nuri Alço ve Üstün Asutay... gibi Türk sinema tarihimizin önemli isimlerinin katılımıyla gerçekleştirmiştik. Katılan birçok sinema ve sanat emekçisinin anlatımıyla Türk sinemasının dünden bugüne gelişimini konuşmuş, fikir alışverişinde bulunmuştuk. Geride kalan beş yılda sözünü verdiğimiz birçok hedefi gerçekleştirdiğimiz gibi bu konudaki kararlılığımızı devam ettirmekteyiz. İşgal altında bulunan bir belediye mülkiyetini sanatçılar parkı olarak düzenledik ve Bakırköy’den ebediyete uğurladığımız sanatçılarımızın heykelleri ile taçlandırdık. Ayrıca Bakırköy’de sanatçılarımızın saygın hatıralarını cadde, sokak, park ve kültür merkezlerine vererek vefa örneği gösterdik. Bunun yanı sıra radyo televizyon sinema öğrencilerine her yıl düzenli burs veriyor, ücretsiz kültür sanat kursları düzenliyor, amatör kültür sanat gruplarına destek olmaya devam ediyoruz.

İstanbul’un kültür sanat başkenti olma iddiası ile devam etmektedir.

Sonuç olarak sinema tarihimizde önemli bir konuma sahip olan Bakırköy “Ayastefanos’taki Rus Abidesi’nin “Yıkılışı ilk başladığı sinema yolculuğuna, zengin etnik ve dini kültürel kimliği, adeta bir sanatçı fabrikası gören işlevi, kültür sanat atölyeleri ve salonları ile İstanbul’un kültür sanat başkenti olma iddiası ile devam etmektedir.

Cumhuriyet



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Rene Auberjonois yaşamını yitirdi

Amerikalı aktör Rene Auberjonois, akciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybetti. Auberjonois'nın oğlu Remy-Luc Auberjonois'nın Associated Press ajansına yaptığı açıklamada, 79 yaşındaki akt...

Meltem Cumbul’a onur ödülü

Toplumsal Araştırmalar Kültür ve Sanat İçin Vakıf (TAKSAV) tarafından düzenlenen 8.Uluslararası İzmir Tiyatro Festivali'nin Onur Ödülü, Meltem Cumbul’a verildi. Rol aldığı tiyatro oyunlar...


SİYAD’ın yeni yönetimi belli oldu

SİYAD’ın Genel Kurulu’nda yeni yönetim belirlendi. Yönetim kuruluna Okan Arpaç, Gökşen Aydemir, Banu Bozdemir, Kaya Özkaracalar, Barış Saydam seçildi. Okan Arpaç başkan, Banu Bozdemir baş...

İstanbul’a ilk kar yağdı

Sarıkamış'ta şehit olan askerlerin anlatıldığı Beyaz Hüzün-Sarıkamış filminin galasında kapının önüne kar yağdırıldı. Çekimleri Erzincan ve Bayburt´ta yapılan film, iklim şartları ve zama...


'Mucize 2 Aşk' filmi nerede çekildi?

'Mucize 2 Aşk' sinema filmi geçtiğimiz hafta beyaz perdede izleyenleriyle buluştu. Yönetmenliğini ve senaristliğini Mahsun Kırmızıgül'ün üstlendiği 'Mucize 2 Aşk' filminin oyuncu kadrosun...

‘Bence Hiç Komik Değil’e yoğun ilgi

Aydın'ın Didim ilçesinde sahnelenen "Bence Hiç Komik Değil" adlı iki perdelik tiyatro oyunu beğeni topladı. Didim’de "Bence Hiç Komik Değil" adlı iki perdelik tiyatro oyunu sahnelendi....


25 yıldır ahşaba şekil veriyor

Kırıkkale’de 25 yıldır ahşaba şekil veren Emir usta, evinin bahçesindeki 15 metrekarelik atölyede ahşaptan yaptığı binin üzerindeki hediyelik eşya ve organik oyuncakları garajında sergili...

Süreyya’da Piyanolu Üçlü

Kadıköy Belediyesi Süreyya Operası Pazartesi konserlerinin bu hafta konuğu Benjamin Nabarra (keman), Gemma Rosefield (çello) ve Tim Horton’dan (piyano) oluşan Leonora Piyanolu Trio. Ka...


Irishman'i ilk beş günde milyonlar izledi

Açıklanan rakamlara göre Netflix'in bugüne kadarki en iddialı yapımı Irishman'i ABD'de kullanıcıların yüzde 18'i bitirebildi. Üç buçuk saatlik filmi ilk beş günde 13.2 milyon kişi izledi....

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Fahriye Evcen’i üzen haber!

Oyuncu Fahriye Evcen'in babasının hastalığı nüksetti. Baba Ramazan Evcen, İstanbul'da bir özel hastanede tedaviye alındı. Kendisi gibi oyuncu olan Burak Özçivit ile evli Fahriye Evcen,...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Sıvı altın alarak biliniyor! İşte faydaları

Argan yağının popülaritesi, terapötik özellikleri açıklandığında arttı. Saç, cilt veya kanser gibi ciddi durumları tedavi etmek, argan yağının yararları oldukça fazladır. Şimdi argan yağının sağlık açısından faydalarına daha yakından bakalım… Argan yağının faydaları nelerdir? İşte bilinmesi gerekenler...

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR