Yukarı
267806

Kış depresyonundan korunma yolları

08 Aralık 2019 09:44

Kışın gün ışığının azalması depresyon riskini artırıyor. Sorunun; melatonin hormonunun düzensiz salgılanması ve beyinde biyolojik ritmi sağlayan bölgenin yetersiz uyarılması nedeniyle oluştuğu düşünülüyor.

Genellikle eylül-ekim aylarında başlayıp ilkbaharda sona erdiği için "kış depresyonu" adını alan duygu durumu, toplumun yüzde 2 ile 5'inde görülüyor. Psikolog Orhan Öztürk, kış mevsiminin neden depresyonla ilişkilendirildiğini, "Bu mevsim birçok kişide karanlık ve iç bunaltıcı bir ruh haline yol açıyor. Ayrıca bazı kişiler azalan gün ışığına, kısalan gündüzlere ve uzayan gecelere daha duyarlı oluyor. Çünkü insanların duygu durumu ile biyolojik ritimleri arasında, nöropsikolojik açıdan doğrusal bir ilişki bulunuyor. Kış depresyonunun kaynağında da, melatonin hormonunun düzensiz salgılanması ve biyolojik ritimleri ayarlayan beyin bölgesinin yetersiz ya da zamansız uyarılmasının etkili olduğu düşünülüyor" sözleriyle değerlendirdi.3

undefined

Kış depresyonunu majör (klinik) depresyondan ayıran en büyük özelliğin belli bir dönemde yaşanması olduğunu belirten Öztürk, "Son yıllarda üst üste, benzer zamanlarda tekrarlanması ve mevsime bağlı yaşanması halinde, kişinin kış depresyonunda olduğundan söz etmek mümkün. Bu kişilerde görülen dikkat çekici değişikliklerden bazıları; aşırı enerji kaybı, aşırı uyku hali, gün içinde devamlı yorgunluk hissi, gece uykuya dalma ve sabah uyanmada güçlük çekme olarak sıralanabiliyor.

Mevsimsel depresyondaki kişiler evde, işte ve okulda önemli sorunlar yaşıyorlar. Bir projeye başlamak, başlanan işi bitirmek, iş bölümü ve uzun vadeli planlar yapmak, irade gerektiren kararlar vermek gibi konularda güçlük çekiyorlar. Normalde keyif alarak yaptıkları birçok faaliyeti yapmakta bile zorlanabiliyorlar. Genellikle kış mevsiminde daha içe kapanık olan bu kişiler, yakınlarıyla da daha az zaman geçiriyorlar" dedi.

undefined

Sağlıklı işleyen bir biyolojik saat ve dengeli uyku ritmi oluşturabilmek için, yeterli miktarda çevresel ışık almak gerekiyor. Çünkü ışık, biyolojik saati ayarlayıp düzene koyan en önemli çevresel uyaran. İnsan gözünde şekil, renk, hareket gibi görsel içeriğe duyarlı olmayan; sadece çevresel ışık seviyesinden etkilenen retinal gangliyon hücreleri olarak adlandırılan yapılar bulunduğunu vurgulayan Öztürk, "Bunlar, doğrudan beyindeki ilgili biyolojik saate mesaj gönderen bir sistemin parçası olarak görev yapıyorlar. Bilindiği üzere biyolojik saatte oluşan herhangi bir bozulma, örneğin vardiyalı çalışma ya da kıtalar arası uçuşlardan sonra ortaya çıkan jet-lag durumu, psikolojik dengeyi ciddi şekilde bozabiliyor" diye konuştu.6

undefined

Kış depresyonunun tedavisinde birkaç yöntem uygulandığını söyleyen Psikolog Orhan Öztürk'ün, bu yöntemler ve hastalıktan korunma yolları hakkındaki aktardıkları ise şöyle:

undefined

"Tedavide ilk aşamada, kişinin ihtiyaç duyduğu ışığı sağlayan, bunun için özel tasarlanmış ışık jeneratörlerinin kullanımı tavsiye ediliyor. Fototerapi denilen bu yöntemle, günün belirli bir zamanında mavi veya beyaz dalga boyunda ışık veren bir cihaz kullanılıyor. Yaklaşık bir defter büyüklüğündeki bu cihazlar, ayarlanan saatte parlak ışık yaymaya başlıyor ve biyolojik saatin ayarlanmasına yardımcı oluyor. Melatonin hormonu takviyesi de, etki derecesi tartışmalı olsa da uzun yıllardır bilinen bir yöntem. Mevsimsel depresyon, ilaçlarla da tedavi edilebiliyor, ancak bu ilaçların kişi üzerinde az ya da çok yan etkileri bulunuyor. Öte yandan ilaçların tedavi edici etkileri yaklaşık 3-4 hafta sonra ortaya çıkıyor.8

undefined

Bu sorunla baş etmede psikolojik danışmanlığın da büyük rolü var. Stres yönetimi, kilo kontrolü, sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazanma, sigarayı bırakma, zaman yönetimi, organizasyon becerisi, ilişki ve iletişim geliştirme, öz disiplin, öz saygı, cinsel sağlık, uyku hijyeni ve mesleki terapi gibi konularda uzman desteği alan kişiler, içinde bulundukları süreci daha kolay atlatıyor. Depresyon, bulaşıcı bir duygu durumu. Unutmayın ki, depresyondaki kişilerle birlikte zaman geçirmek, sizin de depresyona girme olasılığınızı artırıyor. Ev ya da iş yerindeki mutsuz kişiler, diğerlerini de etkiliyor. Bu süreç, bir kısır döngü halinde devam ediyor.

undefined

KIŞ DEPRESYONUNDAN KORUNABİLİRSİNİZ!

- Bol ışık alan yerlerde bulunmaya özen gösterin.
- Evinizde ve çalışma ortamınızda perdeleri mümkün olduğunca açık tutun.
- Egzersiz yapın. Çünkü doğru şekilde yapıldığında egzersiz, en kuvvetli ve yan etkisiz antidepresanlardan biri. Ayrıca egzersiz yapmanın, daha rahat ve kaliteli uykuya yardımcı olduğunu da unutmayın."
 SÖZCÜ



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Kabak çekirdeğinin bilinmeyen faydaları

Kabak meyvesinin içinin kurutulmasıyla elde edilen kabak çekirdeği, halk arasında sevilen kuruyemişlerdendir. Bakır, çinko, magnezyum açısından zengindir. İşte kabak çekirdeğinin bilinmey...

Gripten korunmak için 8 kritik kural

Halk arasında ‘domuz gribi’ olarak bilinen H1N1 virüsünün de yer aldığı gribal enfeksiyonlar, son günlerde 7’den 70’e pek çok kişiyi etkisine alırken, özellikle kalabalık ve kapalı ortaml...


Mide bulantınız çok fazla ise...

Şimdi, zencefilin insan sağlığı açısından faydalarına daha yakından bakalım. Zencefil neye iyi geliyor? Zencefilin faydaları nelerdir? İşte bilinmesi gerekenler...

Boğaz ağrısının en yaygın sebepleri

Boğaz ağrısı kış mevsiminin yarattığı hastalıkların bir sonucu olarak karşımıza çıkabiliyor. Nedenleri değişmekle birlikte geçmeyen boğaz ağrıları hayat kalitesinin düşmesine sebep olan c...


Kahveyi yanlış zamanda içiyoruz!

​Birçoğumuz sabahları uyandıktan hemen sonra kahve içer ama bilim insanlarına göre bu yanlış! ABD’nin Maryland eyaletindeki Bethesda Sağlık Bilimleri Üniversitesi’nde yapılan araştırmaya ...

İşte sürekli aç hissetmenin sebepleri

​Diyetisyen Dilara Demirkan Erkek, “Yemek yemek tıpkı nefes almak gibi vücudumuzun doğal bir ihtiyacıdır. Gün içerisinde zinde kalmamızı ve günü en iyi enerjiyle bitirmemizi sağlayan, yed...


İşte sinirli olmanın sebepleri

​Küçük şeylere bile esip gürlemenin, aşırı sinirlilik halinin sebebinin belirli genlerin bireylere aktarılması olduğu yapılan araştırmalarla ortaya çıktı. Genetik faktörler insanların agr...

Bitki çaylarının zararları nelerdir?

​İç Hastalıkları ve Fitoterapi (Bitkiler ve doğal ürünlerle tedavi) Bilim Uzmanı Dr. Mehmet Emin Erdem, hastalıklardan korunmak, özellikle zayıflamak için kullanılan kulaktan dolma bilgil...


Bu besinler yedikçe mutluluk veriyor

Bazı besin türlerini belli miktarlarda tükettiklerinde vücutlarında mutluluk veren hormonların arttığı ve o bireylerin de bu durumu gerçekten hissettiklerini ifade ettikleri tespit edildi...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Didem Soydan’ı sinirlendiren yorum

Arizona Üniversitesi'nde öğretim üyesi olan bilim insanı Betül Kaçar, NASA'nın evrendeki yaşam izlerini araştırmak için kurduğu ekibe dahil edildi. Bu gelişme sonrası sosyal medyada büyük...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Kabak çekirdeğinin bilinmeyen faydaları

Kabak meyvesinin içinin kurutulmasıyla elde edilen kabak çekirdeği, halk arasında sevilen kuruyemişlerdendir. Bakır, çinko, magnezyum açısından zengindir. İşte kabak çekirdeğinin bilinmeyen faydaları...

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR