Yukarı
279739

Sabahattin Ali katledileli 72 yıl oldu...

02 Nisan 2020 10:21

Şair ve yazar Sabahattin Ali, 72 yıl önce bugün katledildi. Kuyucaklı Yusuf’tan Kürk Mantolu Madonna’ya düzyazıda Türk romancılığının en önemli eserlerini veren Ali, sadece yazdıklarıyla değil, yaşadıklarıyla da unutulmaz oldu.

Kısacık ömründen geriye ölümsüz şiirler bırakan Ali, zor günler yaşayanlara da “Başın öne eğilmesin / Eldırma gönül aldırma” diye seslendi... Babası asker olan Sabahattin Ali, “savaş” ve “acı” kavramlarıyla daha çocuk yaştayken tanıştı. Balkan Savaşı’dan sonra babasının askerlikten ayrılmasıyla Edremit’e yerleşen aile, 1. Dünya Savaşı’nın çıkmasıyla Çanakkale’ye gitmek zorunda kaldı. Tarihin en kanlı savaşlarından birine 8 yaşında tanık oldu.

RESİMLİ AY VE NÂZIM HİKMET 

Çanakkale Savaşı’ndan sonra aile İzmir’e yerleşti. Ancak savaş peşlerini bırakmadı ve onlar yerleştikten kısa bir süre sonra Yunan İzmir’i işgal etti. İşgal yıllarında eğitimine başlayan Sabahattin Ali, Balıkesir Öğretmen Okulu’na gitti. İlk şiirlerini ve öykülerini burada kaleme alan Ali, yükseköğrenimine İstanbul’da devam etti ve 1928’de Almanya’ya giderek dil eğitimi aldı. Türkiye’ye döndüğünde Zekeriya ve Sabiha Sertel’in çıkardığı Resimli Ay dergisine başvuran Ali, burada kuzeni Nâzım Hikmet’le tanıştı ve kendine yeni bir edebi kimlik kazandı. O güne kadar romantizm akımının etkisinde olan Ali, Nâzım Hikmet’le realizmi tanıdı ve onun etkisiyle “Kuyucaklı Yusuf”u kaleme aldı. Resimli Ay döneminden sonra öğretmenliğe başlayan Ali, “komünist propagandadan” tutuklandı ve 3 ay hapis yattı. Çıktıktan sonra “Memleketten Haber” başlıklı şiiri yüzünden tekrar hapse giren Ali, Sinop Cezaevi’ne gönderildi. Burada gördükleriyle “Bir Şaka”, “Kanal”, “Bir Firar”, “Katil Osman” ve “Çaydanlık” gibi hikâyeleri yazan Ali, unutulmaz “Başın öne eğilmesin” dizelerini de yine Sinop Cezaevi’nde kaleme aldı.

‘ONU YETMİŞ YEDİ MİLLET OKUYOR’

Hapis yıllarından sonra Aliye Hanım’la evlenip Ankara’ya yerleşen Ali, bundan sonraki süreçte “İçimizdeki Şeytan” gibi eserleri verdi. Aziz Nesin’le “Markopaşa”yı çıkardı. Baskı ve tehditlerle boğuşan yazar, tekrar tutuklanabileceği düşüncesiyle yurtdışına kaçmak istedi. Ancak kaçmak için anlaştığı eski subay Ali Ertekin tarafından sopayla dövülerek öldürüldü. Cansız bedenini ise bir çoban buldu. Ali’nin bulunduğu yere “Sabahattin Ali Çatağı” adı verildi. Öldükten sonra hikâyeleri Rusça’ya çevrilen ve dünya çapında okunan yazar için Nâzım Hikmet şunları söyledi: “Sabahattin Ali’yi, Puşkin’in ve Lenin’in dili sayesinde yalnız Ruslar değil, yetmiş yedi millet okuyor. Yetmiş yedi millet Sabahattin Ali’nin halkını, Türkiye halkını ve onun dilini seviyor. Çünkü Sabahattin, Türkiye halkının ve Türkçenin en namuslu, en yurtsever, en istidatlı evlatlarından biridir.”

Sarp Sağkal

CUMHURİYET



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

PEN’den Nâzım Hikmet açıklaması

PEN Türkiye Yazarlar Derneği, Nâzım Hikmet’i ölüm yıldönümünde bir açıklamayla andı. Açıklama şöyle: “Nâzım Hikmet ...... ........ devam ediyor hâlâ! Biz de! Vatan; Sizin müteahh...

Filmmor Kadın Filmleri Festivali

18. Uluslararası Gezici Filmmor Kadın Filmleri Festivali 12-22 Haziran’da online olarak yapılıyor. Festivalin bu yılki teması 'Hak Odaklı Sinema' Pandemi nedeniyle ertelenen 18. Ulusla...


Lady Gaga’nın başarısı hayranlarının heyecanı

Yeni albümü süper dinlenme rakamlarına ulaştı. CENK ERDEM Lady Gaga’nın yepyeni albümü “Chromatica” dijitalde şarkılara saldıran hayranları, medyanın pompalaması ve eğlence endüstri...

Ünlü rapçi o şarkı hakkında konuştu!

Ünlü rapçi Ezhel, Mekanın Sahibi şarkısı ile kendisine ve birçok rapçiye yüklenen Norm Ender'e ilk kez cevap verdi ve "Anlamadım arkadaşı. Değişik bir şey oldu. Adam bize söverek para kaz...


'Urartu Müzesi' yeniden ziyarete açıldı

Görkemli yapısıyla dikkat çeken dünyanın tek Urartu müzesi ve Doğu Anadolu’nun en büyük müzesi olan Van Müzesi, yeni tip corona virüsü tedbirlerine uygun olarak normalleşme kapsamında bug...

"1 Temmuz'da tiyatrolar açılamaz"

Tiyatromuz Yaşasın İnisiyatifi, 1 Temmuz'da tiyatro salonlarının açılmasının mümkün olmadığını belirterek, taleplerinin yerine getirilmesi çağrısında bulundu. Tiyatroların normalleşme ...


Adalet yoksa müzik de yok

George Floyd’un polis tarafından katledilmesinin ardından başlayan protestolar müzik dünyasında da yankı buldu. “Blackout Tuesday” (Salı Karartması) olarak anılan ve önemli plak şirket...

Stanley Kubrick’i etkileyen sahne

‘Alien’ filmindeki yaratığın adamın göğsünden çıktığı sahne ünlü sinemacı Kubrick’in aklını başından almış. Ridley Scott’ın 1979 yılında çektiği “Alien” filminde yer alan ve John Hurt’...


Herbert Stempel hayata veda etti

ABD’de 1950’li yıllarda gündemi sarsan Quiz Show skandalının itirafçısı Herbert Stempel 93 yaşında öldü. ABD’de 1950’li yıllarda NBC kanalında yayınlana bilgi yarışması Twenty One’da y...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Nusret Gökçe ırkçılığa dikkat çekti

Nusret Gökçe sosyal medya hesabından paylaştığı video ile farkındalık yaratmaya çalıştı. Nusret, İbrahim Tatlıses'in Saygımız vardır şarkısı eşliğinde siyahi bir bebeğe biberonla süt içir...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

İşte B12 vitamini eksikliğinin çaresi

​Vücudun üretmediği ancak en çok ihtiyaç duyduğu vitaminlerden biri olan B12 günümüzde de en çok şikayet edilen eksikliklerden biridir. Özellikle hamile kadınların alması gereken ek vitamin takviyelerinden biri olan B12 DNA yapısının oluşumu ve sinir sistemi için vazgeçilmez bir vitamindir...

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR