Başkan Tugay’dan afet yönetimi mesajı: Hazırlık, öngörü ve planlama

Ankara’da gerçekleştirilen Afetlere Dirençli Kentler ve Toplumlar Paneli’nde konuşan Sağlıklı Kentler Birliği ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, afet yönetiminin refleksle değil; hazırlık, öngörü ve planlamayla yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Sağlıklı Kentler Birliği ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Çankaya Belediyesi tarafından Ankara’da Çankaya Belediyesi Sosyal Tesisleri’nde düzenlenen Afetlere Dirençli Kentler ve Toplumlar Paneli’ne katıldı. Türkiye’nin yer aldığı coğrafyanın, afetlerin sıkça yaşandığı coğrafyalardan biri olduğunu hatırlatan Başkan Tugay, ülkede çok sayıda deprem, sel, su baskını, orman yangını ve kuraklık gibi problemlerin yaşandığını kaydetti. Depreme ilişkin ayrı bir başlık açılması gerektiğini vurgulayan Başkan Tugay, “Depremle ilgili risk haritalarımızı, depremin daha riskli olduğu alanlarda master plan çalışmalarını özel bir önem vererek yapmalıyız. En iyi afet yönetiminin, sonuçlarını daha önceden göreceğimiz ve bunu önleyeceğimiz bir afet yönetimi olduğunu sık sık konuşuyoruz. O yüzden afet yönetimini bir refleks alanı olmaktan çıkarıp hazırlık, öngörü ve planlama alanı hâline getirmemiz gerektiğini hepimiz fark etmeliyiz” diye konuştu.

“Afete dayanıklı şehirler, birlikte planlayarak kurulur”

Afetle mücadele konusunda gerçek başarının enkaz başında gösterilen kahramanlıklarla değil, enkaz oluşmasını engelleyen sistemlerle ölçülmesi gerektiğini belirten Başkan Tugay, Türkiye’de 2024 yılında yalnızca doğa kaynaklı 7 bin 767 afet olayı yaşandığını söyledi. 5 bin 300 orman yangını, bin 818 su baskını, 332 heyelan, 194 deprem, 83 çığ ve aşırı kar olaylarının meydana geldiğini hatırlatan Başkan Tugay, “Bu tablo bize şunu söylüyor; deprem, sel, yangın ve kuraklık artık birbirinden bağımsız afetler değil. Biri başladığında diğeri tetikleniyor. Afetlere dayanıklı şehirler tesadüfen oluşmaz, birlikte planlayarak kurulur” ifadelerini kullandı.

İklim krizi vurgusu

Risk azaltım ve afetle mücadele planlarının sadece merkezi yönetimin görevi değil, yerel yönetimlerin de önemli bir parçası olması gereken konular olduğunu ifade eden Başkan Tugay, “Depremler ve orman yangınları bizim için kısa vadede ciddi sorunlar yaratan konular gibi görünüyor olsa da aslında yaşadığımız en büyük ve en önemli krizin iklim krizi olduğunu ifade etmek isterim. Kuraklık konusu, aşırı sıcak hava dalgaları ve bunların sebep olduğu doğrudan ya da dolaylı toplum sağlığı ile ilgili sonuçlar, çevre problemleri, tarıma yansımasıyla oluşabilecek gıda krizi, ekosistem üzerinde yarattığı tahribatlar… Bizi çölleşmiş bir ülkeye doğru götüren bu tablo, en fazla ciddiye almamız gereken ve en öncelikli çalışmamız gereken konulardan biri olarak önümüzde duruyor” sözlerine yer verdi.

İzmir’de yapılan çalışmaları aktardı

İzmir’de hem kentin karbon emisyonunu azaltmaya hem de iklim krizine uyuma yönelik yoğun çalışmalar yürütüldüğünü kaydeden Başkan Tugay, depremle ilgili olarak da devam eden bir Deprem Master Planı çalışması bulunduğunu sözlerine ekledi. İzmir’in yer hareketliliği açısından problemli bölgelerden biri olduğunu anımsatan Başkan Tugay, “Zeminin değerlendirilmesi, mikro bölgeleme çalışmaları, fay hatlarının yeniden haritalandırılması, mevcut yapıların durumu gibi başlıklarda yoğun bir çalışma yürütülüyor. Olası riskler açısından gerekli önlemleri alacağız ve bu süreçte altyapının da dirençli hâle gelmesi gerektiğini biliyoruz. Bu çerçevede master plan çalışmamız devam ediyor” bilgisini verdi.

“Yerel buluşmaları güçlü tutmamız lazım”

Başkan Tugay, “Türkiye’nin tamamını kapsayan bir eylem planı gerçekleştirebilmek için yerel buluşmaları güçlü tutmamız lazım. Yöneticilerimiz, danışman hocalarımız ve çalışan arkadaşlarımızla Türkiye’nin her yerinde olmak, yerel dinamiklerle konuşmak istiyoruz. Farklı konu başlıklarında olsa da amacımız, kentlerin sağlıklı ve dirençli olmasıdır” diyerek sözlerini tamamladı.

Yavaş: Büyük krizleri yönetmek durumundayız

Toplantıda konuşan Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, belediyeciliğin sürekli gelişen bir alan olduğunu belirterek, “İnsanların doğumundan ölümüne kadar her yönüyle ilgilenirken, onların sağlıklı yetişmesi ve sağlıklı yaşaması dâhil her konuda tedbir almakla yükümlüyüz. Özellikle 2025 yılında yeni Belediyeler Yasası çıktığında durumumuz çok daha değişti. 6 Şubat depreminden sonra gördük ki Türkiye’de en güçlü kurumlar, 30 büyükşehir belediyesi ile diğer büyük belediyelerimizdir. Köy hizmetlerinin kapatılmasıyla birlikte büyükşehir belediyeleri ekip ve ekipman açısından en güçlü kurumlar hâline geldi. Bütün belediyeler deprem bölgesine koştu ve başarılı çalışmalar yaptı. Çünkü yasa değişirken hükümetlerin de hareket tarzı değişti; kendileri iş yapmak yerine bunu firmalar aracılığıyla yapmaya başladı. Bu büyük krizleri, sağlıklı kentler anlayışıyla yönetmek durumundayız. Bunu yapabilecek kuruluşların belediyeler olduğunu düşünüyorum” dedi.

Güner’den afet vurgusu

Çankaya Belediye Başkanı Hüseyin Can Güner, afetlere dirençli kentler ve toplumların artık teknik bir tartışmanın konusu olmanın ötesinde, doğrudan kamusal bir zorunluluk ve etik bir sorumluluk hâline geldiğini belirterek, “6 Şubat depremi göstermiştir ki bugün alınan kararların bedelini yarının kuşakları ödemektedir. O kuşaklara, çocuklara ve doğmamış bebeklere karşı biz seçilmiş yöneticilerin ve tüm paydaşların sorumluluğu vardır. Onlara güvenli, sağlıklı, yaşanabilir ve sürdürülebilir kentler bırakmak için afetle mücadeleyi temenniyle değil akıl ve bilimle; aceleyle değil uzmanlıkla; kapalı kapılar ardında değil, kentlerin tüm paydaşlarıyla sürdürmek gerektiğine yürekten inanıyoruz” diye konuştu.

İki gün süren panel kapsamında ilk gün, Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı olan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay ve birlik yöneticileri akşam yemeğinde bir araya gelerek afetlere dirençli kentler ve toplumlara ilişkin çalışmalarla ilgili bilgi ve deneyim alışverişinde bulundu.

Afetlere Dirençli Kentler ve Toplumlar Paneli, alanında uzman isimlerin konuşmacı olarak yer aldığı dört farklı oturum ile devam ediyor.