Yukarı
250535

Ekonomide ne iyi gidiyor?

12 Haziran 2019 09:06

'Türkiye'de iyi şeyler de oluyor' başlığı ile çok haber okudunuz. Fakat biz size ekonomide iyi haberler vermeye hasret kaldık. Türkiye'nin önde gelen uzmanlara 'ekonomide ne iyi gidiyor?' diye sorduk. Cari fazla verecek olmamız artı hanemize yazılırken bazı ekonomistler iyi bir şey bulmakta zorlandı. İşte yanıtlar...

İşsizlik: 15 yılın zirvesinde. İşsizlik maaşı başvuruları: Uçuyor. Kredi kartı borçları: Aldı başını gitti. Son iki yılda ekonomiye yönelik sadece olanı göstermeye çalışan kaynaklardan duyduğunuz haberler aşağı yukarı böyle. Durumu olduğu gibi okurlarına aktaran sozcu.com.tr'de ekonomiye ilişkin olumlu olan gelişmeleri de sizlerle paylaşmak istiyoruz ama bulmakta çok zorlanıyoruz.

Maalesef Türkiye ekonomisi şu an çok zorlu bir süreçten geçiyor. 2019'un ilk çeyreğinde ekonomi küçüldü. Aslında artık rakamların da pek bir önemi yok. Herkesin etrafında bir sürü işsiz insan var, herkes çarşıya pazara çıktığında durumu görüyor. Kasap reyonundaki fiyatlara üç kez bakıyoruz.  Peki ya bunca olumsuzluğun arasında ‘ekonomide ne iyi gidiyor?' Bu soruyu Türkiye'nin önde gelen ekonomistlerine sorduk. Sözcü Gazetesi yazarı Ege Cansen, ekonomist Uğur Gürses, Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomi ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi Direktörü Profesör Sefyettin Gürsel ve Bilgi Üniversitesi Ekonomi Öğretim Üyesi Cem Başlevent sorularımızı yanıtladı. Bazıları ‘ne iyi gidiyor’ sorusuna verecek yanıt bulamazken bazıları buldu. Aldığımız cevapları sizlerle paylaşıyoruz.

‘HAZİRAN’DA İLK KEZ CARİ FAZLA VERECEĞİZ’

Türkiye'de üretim büyük ölçüde ithal mallara dayalı olduğu için tüketimin düşmesi ve üretimin yavaşlaması ithalatı azaltıyor, iç pazar daralmasından ihracata yüklenen firmalarla birlikte ihracat gelirleri de artınca Türkiye cari açıktan cari fazla verme noktasına kadar geldi. Mayıs ayında açıklanan Mart ayı cari açık rakamlarına göre Türkiye 589 milyon dolar cari açık verdi. Beklentiye göre; haziran ayında tarihimizde ilk kez aldığımız malın maddi karşılığı sattığımız malın maddi karşılığından az olacak ve cari fazla vermeye başlayacağız.

Ekonomi basının tecrübeli yazarı Ege Cansen Türkiye'nin cari açığının azalmasının ekonomideki olumlu gelişmelerden biri olduğunu söylüyor. Cansen ‘zafer hasar ister' derken Türkiye'nin cari fazla vererek büyüme modeli bulması gerektiğini ve bunun en büyük yapısal reform olduğunu söyledi. Cansen, “Türkiye cari açık vererek yoluna devam edince bir yerde çuvallıyor. Türkiye'nin en büyük yapısal reformu cari açık vermeden büyüme modelini oturtabilmektir” diyor.
‘Türkiye'nin büyüyebilmesi için cari açık vermesi gerekli’ görüşüne şiddetle karşı çıkan Cansen, “Türkiye ekonomisi genetik olarak hastalıklı diyenler cari açıksız büyümenin olmayacağını düşünüyor. Türkiye'nin kültürünün buna müsait olduğuna inanıyorlar. Türkiye'yi eroin bağımlısı gibi cari açık bağımlısı sanıyorlar” ifadesini kullanıyor. Haziran ayında AKP döneminde ilk defa cari fazla verilmesi bekleniyor. Ekonomi Bakanı Berat Albayrak bunu ‘yeni bir dönemin kapısı' olarak nitelendiriyor.

‘CUMHURBAŞKANI’NIN IMF İLE ANLAŞMAMASI OLUMLU’

Cansen sözlerini noktalarken ekonomideki başka bir olumlu noktanın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın IMF ile anlaşmaması olduğunu söylüyor. Cansen Türkiye'nin krizden çıkışın yolunu kendi bulması gerektiğini bu yüzden IMF'le anlaşmamanın iyi bir şey olduğunu şu sözlerle dile getiriyor: Tayyip Erdoğan'ın birtakım duygusal propagandaya dayalı sebeplerden dolayı IMF'yi istememesi iyi bir şey. IMF dış borç bulma maliyetini düşürebilirdi fakat ben anlaşılmamasına gizliden gizliye seviniyorum. Kul sıkışmadan hızır yetişmez.

Ekonomist Uğur Gürses sorumuza en kısa ve en net cevabı veren isim oldu. Gürses bu ekonomik ortamda yoksul vatandaşları takdir ettiğini söyledi. Gürses, “Düşen gelir ve mutfak yangınıyla azalan harcanabilir gelirler epey düştü bununla yaşayabilmek takdir edilecek bir çaba” diye konuştu.

Deneyimli ekonomi profesörü Seyfettin Gürsel mevcut durumda ekonomi adına bahsedecek olumlu bir şey bulamadı. Gürsel sozcu.com.tr'nin sorularını yanıtlarken ekonominin 2018'in ikinci çeyreğinden itibaren daralma sürecine girdiğini anımsattı. Gürsel asıl sorunun önceki ekonomik krizlerde olduğu gibi yüksek ekonomik büyümeye tekrar başlamanın zamanlaması olduğunu söylüyor. Gürsel resmi görüşün aksine Türkiye ekonomisinin uzun süre düşük büyüme performansı sergileyeceği görüşünde.

Gürsel, “Bu kez ekonomi çarklarını hızla harekete geçirecek koşullar yok: Banka sistemi batık borçların ağır yükü altında kredi hacmini genişletemiyor. Dış kaynaklar iştahlı değil, üstelik Türkiye ekonomi yönetimine duyulan güvensizlik nedeniyle dış kaynak oldukça pahalı” diyor.

Yüksek faizden dolayı vatandaşın da şirketlerin de borçlanmadığını anlatan Gürsel ilk çeyrekteki ekonomik büyümenin seçim ekonomisi davranışı ile kamu harcamalarından kaynaklandığı görüşünde. Bu ekonomik büyüme modelinin sürdürülebilir olmadığını anlatan Gürsel Türkiye'nin en büyük ekonomik sorununun işsizlik olduğunu anlatıyor.

ʻʻ

Bu kez ekonomi çarklarını hızla harekete geçirecek koşullar yok. Banka sistemi batık borçların ağır yükü altında kredi hacmini genişletemiyor.

Prof. Seyfettin Gürsel

Profesör Seyfettin Gürsel sözlerini şöyle noktalıyor: Eğer pek çok uluslararası kuruluşun ve kimi ekonomistlerin düşük bir büyüme patikasına hapsolmuş Türkiye ekonomisi beklentisi doğrulanırsa en büyük tehdit işsizlik olacaktır. Geçmişte nispeten kısa süren işsizlik patlamaları kısmen işsizlik tazminatları, daha çok da aile dayanışmaları sayesinde toplum tarafından hazmedilebilmişti. Buna karşılık uzun sürecek bir işsizlikle bu destek kanalları baş edemez. Bu durumda Türkiye'nin sosyal ve ekonomik tarihinde ilk kez yaşanacak dramatik bir durumla karşılaşacağımızı not etmek isterim.

Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi Cem Başlevent Türkiye'nin tasarrufu öğrenmesi gerektiğini ve cari fazla verecek olmamızın bu yolda bir adım olduğunu anlatıyor. Başlevent sozcu.com.tr'ye yaptığı açıklamada, “İstemeyerek de olsa cari fazla vermeyi başardık. Bu halkın alım gücündeki azalmayla alakalı oldu. Artık otomobil alamıyoruz, pahalı telefonlar alamıyoruz. Türk Lirası değersiz kalmaya devam ediyor. Bu süreyi kendi ürünlerimizi üretmek ve dış borcumuzu temizlemek için kullanmalıyız” diyor.

mumay@sozcu.com.tr



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Trafik sigortası kuralı değişiyor

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında (Trafik Sigortası) Tarife Uygulama Esasları Eylül ayından itibaren değişiyor. İkinci el araç alacak vatandaşlar, daha önce...

Selden etkilenen esnafa kredi desteği

İstanbul'a yaşanan sel felaketinden etkilenen Eminönü esnafına KOSGEB vasıtasıyla kredi kullandırılacak. KOSGEB'in 'Acil Destek Programı' kapsamında 100.000’ye kadar 0 faizli ve 1 yıl ger...


Fındık üretecisine 'aflatoksin' uyarısı

Düzce Ziraat Odası Başkanı Ramazan Öztürk, 26 Ağustos 2019 tarihi itibarıyla Toprak Mahsulleri Ofisi’ne (TMO) fındık satacak olan çiftçilere bazı uyarılarda bulundu. Öztürk, çiftçilerin f...

Çaya yüzde 15 zam

Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR) kuru çay fiyatına yüzde 15 zam yaptı. Geçen haziran ayında da çaya yüzde 15 zam gelmişti. 500 gr Tiryaki çayın paketli tavsiye edilen perakende sa...


'Fed faizleri 100 baz puan düşürmeli'

ABD Başkanı Donald Trump, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faizleri 100 baz puan düşürmeyi değerlendirmesi gerektiğini belirtti ve "bir miktar parasal gevşemeye gidilmesi" gerektiğine inandığ...

Gram altın 271 lira!

Altın fiyatları, dün yaşanan ufak düşüşlerin ardından yine en çok merak edilen konuların başında gelirken, çeyrek altın ve gram altın en çok takip edilen altın türlerinin başında yer alıy...


Dolar ne kadar oldu?

Bayram tatili öncesi son hacimli işlem gününde 5.45 seviyesinde olan dolar/TL yeniden yükselişe geçti. Küresel risklerin etkisiyle dolar/TL bu sabah 5.65 seviyesinin hemen altında işlem g...

Merkez’den zorunlu karşılıkta kredi büyümesi kriteri

Merkez Bankası, zorunlu karşılık oranı ve zorunlu karşılıklara ödenen faiz/nema uygulamalarında değişikliğe gidildiğini duyurdu. Banka, Türk Lirası zorunlu karşılık belirlemede "kredi büy...


Motorin ve benzine zam geldi!

Motorinin litre fiyatına 17 kuruş, benzinin litre fiyatına ise 6 kuruş zam geldi. Başkent Ankara'da ortalama 6,07 liradan satılan motorinin litre fiyatı 6,24 lira olacak. Motorinin litres...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Aleyna Tilki’den aşıklara ilginç yorum

Sosyal medyayı aktif kullanan isimler arasında yer alan genç şarkıcı Aleyna Tilki, yaptığı paylaşımla gündeme gelmeyi başardı. Gerek şarkıları gerekse sosyal medya kullanımı ile dikkat çe...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

‘Demir eksikliği kadınları aşktan soğutuyor’

Psikiyatri Uzmanı Dr. Murat Altın, kadınlarda cinsel isteksizliğin sadece psikolojik sebeplerden kaynaklanmadığının altını çizdi. Demir eksikliği, B12 ve D vitamini yetersizliklerinin de bu duruma sebep olabileceğini belirten Dr. Altın, "Demir eksikliği kadınları aşktan soğutuyor" ifadelerini kullandı.

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR