Yukarı
250535

Ekonomide ne iyi gidiyor?

12 Haziran 2019 09:06

'Türkiye'de iyi şeyler de oluyor' başlığı ile çok haber okudunuz. Fakat biz size ekonomide iyi haberler vermeye hasret kaldık. Türkiye'nin önde gelen uzmanlara 'ekonomide ne iyi gidiyor?' diye sorduk. Cari fazla verecek olmamız artı hanemize yazılırken bazı ekonomistler iyi bir şey bulmakta zorlandı. İşte yanıtlar...

İşsizlik: 15 yılın zirvesinde. İşsizlik maaşı başvuruları: Uçuyor. Kredi kartı borçları: Aldı başını gitti. Son iki yılda ekonomiye yönelik sadece olanı göstermeye çalışan kaynaklardan duyduğunuz haberler aşağı yukarı böyle. Durumu olduğu gibi okurlarına aktaran sozcu.com.tr'de ekonomiye ilişkin olumlu olan gelişmeleri de sizlerle paylaşmak istiyoruz ama bulmakta çok zorlanıyoruz.

Maalesef Türkiye ekonomisi şu an çok zorlu bir süreçten geçiyor. 2019'un ilk çeyreğinde ekonomi küçüldü. Aslında artık rakamların da pek bir önemi yok. Herkesin etrafında bir sürü işsiz insan var, herkes çarşıya pazara çıktığında durumu görüyor. Kasap reyonundaki fiyatlara üç kez bakıyoruz.  Peki ya bunca olumsuzluğun arasında ‘ekonomide ne iyi gidiyor?' Bu soruyu Türkiye'nin önde gelen ekonomistlerine sorduk. Sözcü Gazetesi yazarı Ege Cansen, ekonomist Uğur Gürses, Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomi ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi Direktörü Profesör Sefyettin Gürsel ve Bilgi Üniversitesi Ekonomi Öğretim Üyesi Cem Başlevent sorularımızı yanıtladı. Bazıları ‘ne iyi gidiyor’ sorusuna verecek yanıt bulamazken bazıları buldu. Aldığımız cevapları sizlerle paylaşıyoruz.

‘HAZİRAN’DA İLK KEZ CARİ FAZLA VERECEĞİZ’

Türkiye'de üretim büyük ölçüde ithal mallara dayalı olduğu için tüketimin düşmesi ve üretimin yavaşlaması ithalatı azaltıyor, iç pazar daralmasından ihracata yüklenen firmalarla birlikte ihracat gelirleri de artınca Türkiye cari açıktan cari fazla verme noktasına kadar geldi. Mayıs ayında açıklanan Mart ayı cari açık rakamlarına göre Türkiye 589 milyon dolar cari açık verdi. Beklentiye göre; haziran ayında tarihimizde ilk kez aldığımız malın maddi karşılığı sattığımız malın maddi karşılığından az olacak ve cari fazla vermeye başlayacağız.

Ekonomi basının tecrübeli yazarı Ege Cansen Türkiye'nin cari açığının azalmasının ekonomideki olumlu gelişmelerden biri olduğunu söylüyor. Cansen ‘zafer hasar ister' derken Türkiye'nin cari fazla vererek büyüme modeli bulması gerektiğini ve bunun en büyük yapısal reform olduğunu söyledi. Cansen, “Türkiye cari açık vererek yoluna devam edince bir yerde çuvallıyor. Türkiye'nin en büyük yapısal reformu cari açık vermeden büyüme modelini oturtabilmektir” diyor.
‘Türkiye'nin büyüyebilmesi için cari açık vermesi gerekli’ görüşüne şiddetle karşı çıkan Cansen, “Türkiye ekonomisi genetik olarak hastalıklı diyenler cari açıksız büyümenin olmayacağını düşünüyor. Türkiye'nin kültürünün buna müsait olduğuna inanıyorlar. Türkiye'yi eroin bağımlısı gibi cari açık bağımlısı sanıyorlar” ifadesini kullanıyor. Haziran ayında AKP döneminde ilk defa cari fazla verilmesi bekleniyor. Ekonomi Bakanı Berat Albayrak bunu ‘yeni bir dönemin kapısı' olarak nitelendiriyor.

‘CUMHURBAŞKANI’NIN IMF İLE ANLAŞMAMASI OLUMLU’

Cansen sözlerini noktalarken ekonomideki başka bir olumlu noktanın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın IMF ile anlaşmaması olduğunu söylüyor. Cansen Türkiye'nin krizden çıkışın yolunu kendi bulması gerektiğini bu yüzden IMF'le anlaşmamanın iyi bir şey olduğunu şu sözlerle dile getiriyor: Tayyip Erdoğan'ın birtakım duygusal propagandaya dayalı sebeplerden dolayı IMF'yi istememesi iyi bir şey. IMF dış borç bulma maliyetini düşürebilirdi fakat ben anlaşılmamasına gizliden gizliye seviniyorum. Kul sıkışmadan hızır yetişmez.

Ekonomist Uğur Gürses sorumuza en kısa ve en net cevabı veren isim oldu. Gürses bu ekonomik ortamda yoksul vatandaşları takdir ettiğini söyledi. Gürses, “Düşen gelir ve mutfak yangınıyla azalan harcanabilir gelirler epey düştü bununla yaşayabilmek takdir edilecek bir çaba” diye konuştu.

Deneyimli ekonomi profesörü Seyfettin Gürsel mevcut durumda ekonomi adına bahsedecek olumlu bir şey bulamadı. Gürsel sozcu.com.tr'nin sorularını yanıtlarken ekonominin 2018'in ikinci çeyreğinden itibaren daralma sürecine girdiğini anımsattı. Gürsel asıl sorunun önceki ekonomik krizlerde olduğu gibi yüksek ekonomik büyümeye tekrar başlamanın zamanlaması olduğunu söylüyor. Gürsel resmi görüşün aksine Türkiye ekonomisinin uzun süre düşük büyüme performansı sergileyeceği görüşünde.

Gürsel, “Bu kez ekonomi çarklarını hızla harekete geçirecek koşullar yok: Banka sistemi batık borçların ağır yükü altında kredi hacmini genişletemiyor. Dış kaynaklar iştahlı değil, üstelik Türkiye ekonomi yönetimine duyulan güvensizlik nedeniyle dış kaynak oldukça pahalı” diyor.

Yüksek faizden dolayı vatandaşın da şirketlerin de borçlanmadığını anlatan Gürsel ilk çeyrekteki ekonomik büyümenin seçim ekonomisi davranışı ile kamu harcamalarından kaynaklandığı görüşünde. Bu ekonomik büyüme modelinin sürdürülebilir olmadığını anlatan Gürsel Türkiye'nin en büyük ekonomik sorununun işsizlik olduğunu anlatıyor.

ʻʻ

Bu kez ekonomi çarklarını hızla harekete geçirecek koşullar yok. Banka sistemi batık borçların ağır yükü altında kredi hacmini genişletemiyor.

Prof. Seyfettin Gürsel

Profesör Seyfettin Gürsel sözlerini şöyle noktalıyor: Eğer pek çok uluslararası kuruluşun ve kimi ekonomistlerin düşük bir büyüme patikasına hapsolmuş Türkiye ekonomisi beklentisi doğrulanırsa en büyük tehdit işsizlik olacaktır. Geçmişte nispeten kısa süren işsizlik patlamaları kısmen işsizlik tazminatları, daha çok da aile dayanışmaları sayesinde toplum tarafından hazmedilebilmişti. Buna karşılık uzun sürecek bir işsizlikle bu destek kanalları baş edemez. Bu durumda Türkiye'nin sosyal ve ekonomik tarihinde ilk kez yaşanacak dramatik bir durumla karşılaşacağımızı not etmek isterim.

Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi Cem Başlevent Türkiye'nin tasarrufu öğrenmesi gerektiğini ve cari fazla verecek olmamızın bu yolda bir adım olduğunu anlatıyor. Başlevent sozcu.com.tr'ye yaptığı açıklamada, “İstemeyerek de olsa cari fazla vermeyi başardık. Bu halkın alım gücündeki azalmayla alakalı oldu. Artık otomobil alamıyoruz, pahalı telefonlar alamıyoruz. Türk Lirası değersiz kalmaya devam ediyor. Bu süreyi kendi ürünlerimizi üretmek ve dış borcumuzu temizlemek için kullanmalıyız” diyor.

mumay@sozcu.com.tr



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Döviz satımlarına muafiyet geliyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İhracatçılar Meclisi Genel Kurulu'nda konuştu. Erdoğan, "Sanayi Sicil Belgesi sahipleri ve ihracatçı birlikleri üyelerine yapılan döviz satımlarına mua...

Dolar yeni haftaya nasıl başladı?

Türkiye'nin Rusya'dan S-400 savunma sistemini alma kararlılığının ABD ile ilişkilere yönelik endişeleri tekrar artırmasıyla yönünü yukarı çeviren dolar/TL 5.93 seviyesini aşmıştı. Bugün i...


İktidar, seçim öncesi İBB’yi paraya boğdu

​CHP’li İBB Meclis Üyesi Nadir Ataman, Hazine’den İBB kasasına milyonlarca lira erken ödeme kıyağı yapıldığını söyledi. “AKP yeni yönetimi zor durumda bırakmak istiyor” dedi. AKP'nin, ...

Baz istasyonu sayısı 187 bine fırladı

​CHP İzmir Milletvekili Ednan Arslan'ın soru önergesiyle dağılımı ortaya çıktı. 5 ayda 6 bine yakın yeni baz istasyonu yerleştirildi. Ancak gizlendiği için, sayıları 187 bini aşan istasyo...


Limon fiyatlarına depoda 'çürüme' etkisi

Akdeniz Bölgesi'nde hasat dönemindeki yoğun yağışlar nedeniyle nemli halde sandıklanmak zorunda kalınan limonun muhafaza edildiği Kapadokya'daki yer altı depolarında erken çürümeye başlam...

Bitcoin’den yılın rekoru

​Kripto para birimi piyasalarının belirleyicisi Bitcoin, TSİ 09:09´da yılın rekor düzeyi olan 9,322 doları gördükten sonra son 24 saatte 6.59 artışla 9,253 dolara döndü. Kripto para bi...


Kamu reklamı iktidara yakın medyaya akıyor

​Kamu kurumlarının reklamları İstanbul seçimi öncesi iktidara yakın medyaya aktı. 7 Mayıs-14 Haziran arasında Sabah, Akit, Akşam, Güneş, Star, Yenişafak ve Takvim gazetelerine kamu bankal...

Hilton İstanbul Bosphorus yenilenme yolunda

​Uluslararası otel zinciri Hilton Grubu’nun, ABD dışındaki ilk oteli olan Hilton İstanbul, 50 milyon dolarlık yenileme projeleri için pazarlık masasında. Hilton Bölge Müdürü Armin Zerunya...


Kapatılan havaalanına 4 milyarlık ödenek

İlgezdi, Atatürk Havalimanı için ayrılan kaynağı sordu: Atatürk Havalimanı’nın sözleşmeden önce ticari uçuşlara kapanması nedeniyle DHMİ bütçesinden 2019 ve 2020 için ayrılan 3 milyar 905...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Özcan Deniz: ‘Babalar Günü’m kutlu oldu

Pek çok ünlü isim geride bıraktığımız gün babasının ya da eşinin 'Babalar Günü'nü kutlarken şarkıcı ve oyuncu Özcan Deniz'den ilginç bir paylaşım geldi. Eşi ve oğluyla birlikte yurt dışın...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Kanseri önler, enerji seviyesini artırır...

Kilo vermeye, kanser gelişimini önlemeye, hipertansiyon, diyabet, kalp hastalığı, divertiküloz tedavisinde, serbest radikallerle savaşmaya, osteoporozu önlemeye yardımcı olur, enerji seviyelerini arttırır. Sütten kesilmiş bebekler için tavsiye edilirken, cilde faydaları da oldukça fazladır. Şimdi armutun faydalarını daha detaylı inceleyelim... İşte armutun faydaları...

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR