Yukarı
251710

Sosyal medya ruh sağlığını bozuyor mu?

25 Haziran 2019 09:19

Özellikle son yıllarda dijital teknolojinin ilerlemesi ile televizyondan radyoya, bilgisayardan navigasyona, alışverişten restoran seçimine kadar birçok şeyin cep telefonuna sığdırılması, hayatı çok kolaylaştırdı. Ancak bu kolaylığın bağımlılığa dönüşmesi, birey ve toplumlarda ruhsal ve bedensel sorunları da beraberinde getiriyor. Psikiyatri Uzmanı Dr. Mahir Yeşildal, sosyal medya bağımlılığı ve dijital detoks hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu.

undefined

Malumunuz insanlar sabah uyandıklarında ilk iş telefonlarına bakıyorlar. Uyumadan önce son yaptıkları şey, telefonlarına bakmak, gece su içmek için uyandıklarında cep telefonlarına bakıyorlar. Tuvalete gittiklerinde, cep telefonları ile gidiyorlar. Alışveriş merkezleri, kafeler, yolda kırmızı ışıkta, trafikte bekleyenler, sürücüler, yolda yürüyenler… Herkes hafif kambur halde önündeki ekrana bakarak yürüyor. Burada nasıl bir komplikasyondan söz ediyoruz? İki tip insan modeli, bu dönüşüm ile birlikte çok fazla arttı.

undefined

İsmi ‘sosyal medya’ olan uygulamalar, asosyal insan yetiştirmeye başladı.Kişinin aslında hiç arkadaşı, dostu yok. Birlikte dışarıda yemek yediği, beraber maça gittiği, konsere gittiği kimse yok. Ama sosyal medyada ‘arkadaşları var’. Bu bir asosyalleşmeye neden oluyor.

undefined

Geriye doğru bir evrimleşme sürecini başlatabiliriz. Çünkü insan ilişkisi, özellikle ayna nöronlar üzerinden gelişen ve gerçekleşen bir şeydir. İnsan evriminin temelinde de bu vardır. Bu böyle devam ederse, biz ayna nöronlarımızı kaybedip, geriye doğru bir evrimleşme sürecini başlatacağız gibi geliyor.

undefined

Bir diğer insan tipi de narsist insan tipi. Ne yapıyor bu kişiler? Bir defa aynı yerde 10-20 tane fotoğraf çekip, onlar içerisindeki en güzel fotoğrafı paylaşıyor. Akşamı bir kahvaltı ile geçiştirmiş olabilir; ama güzel bir yemek yiyorsa, onu mutlaka çekip sosyal medyada arkadaşlarıyla paylaşıyor. Normalde aslında evden çıkmıyor, herhangi bir yere gitmiyor; ama diyelim ki rast gele boğazdan geçerken bir selfie paylaşıyor. Böylece sürekli bir beğenilme, like’lanma sayısını artırmaya çalışıyor ve hatta ilker narsisizmi besleyen bir tablo; dolayısı ilenarsist ve yapayalnız insanlar ortaya çıkıyor.

undefined

Bir de bunları takip eden bir üçüncü grup var. Onlar da ‘Bu arkadaşlar ne güzel yerlere gidiyorlar, ne güzel yemekler yiyorlar, ne güzel kız arkadaşları-erkek arkadaşları var. Bak benim hiçbir şeyim yok’ deyip depresyona giren kişiler. Sosyal medya ve dijital teknolojilerden uzak durmayı becerebilmemiz gerekiyor. Çünkü buradaki her bildirimle birlikte beyinde bir dopamin salgılanması ortaya çıkıyor.

undefined

Dopamin, bizim beynimizin temel nörotransmitterlerinden biri. Ama uygun şekilde salgılanmasını sağlayamazsak, bağımlılıklardan davranış sorunlarına kadar pek çok problemi beraberinde getirebiliyor. Kişi bir fotoğraf paylaşıyor, aldığı her like ile bununla ilgili bildirimler de açıksa, o dopamin salgısını küçük küçük beslemiş oluyor. Bu, bir yerden sonra haz eşiğini düşürüyor ve tıpkı alkol ya da uyuşturucu madde bağımlılığında olduğu gibi, bir bağımlılık döngüsü ortaya çıkıyor. Bu döngüyü, bir yerden kırmamız gerekiyor. Sosyal medya, alkol ya da uyuşturucu maddeler gibi bir bağımlılık nesnesi değildir; ancak bu potansiyeli içinde barındırmaktadır. Dolayısı ile düzgün kullanmamız gerekiyor.

undefined

Doğru kullanım nasıl olmalı?

* Herkes çalar saat alsın ve çalar saatlerini kurup, onunla uyanmayı öğrensinler. Çalar saatle uyanmayı öğrenmemiz ve bizim birkaç adım geriye gitmemiz gerekiyor.
* Kişi çok acil bir iş yapmıyorsa, o durumlar haricinde cep telefonu mutlaka yatak odasının dışında olmalı. Çünkü uyumadan önce mavi ışığa maruz kalmak da melatonin salgısını baskılayıp, uyku kalitesini çok ciddi anlamda bozuyor.
* Saate ekrandan değil, kol saatinden bakma alışkanlığımızı geri kazanmamız gerekiyor. Neden? Çünkü saate bakmak için telefonu elimize aldığımızda, orada sosyal medya bildirimlerini görüp, hemen sosyal medyayı açıyoruz. Buna engel olmak adına kol saati alabilirsiniz.

undefined

* Tuvalete cep telefonu ile gitme alışkanlığından vazgeçmek gerekiyor. Hem hijyenik değil, hem de orası dizi izleme yeri değil. Tuvalete cep telefonunu götürmemek gerekiyor.
* Eve gelindiği zaman, 7’den 70’e herkes cep telefonlarının bütün bildirimleri kapatabilir. Ortak alanda telefonların bir arada olması çok önemli. Neden önemli? Bugün boşanmaların önemli sebeplerinden biri sosyal medya uygulamaları.
* Ayın ya da haftanın belli günlerinde bütün sosyal medya uygulamalarınızı, hatta mümkünse, cep telefonunuzu kapatabilirsiniz.

undefined

Evde oturuyorsunuz, cep telefonunuz masada ne yapacaksınız? Eşinize, çocuğunuza gününün nasıl geçtiğini soracaksınız. Dolayısı ile bu aile içi ilişkileri artıracak. Ya da arkadaşınızla oturuyorsunuz, cep telefonları masada, elinizde değil. Onunla sohbet edeceksiniz. Beyin 3 hafta ile 6 ay arasındaki bir sürede bazı şeylere alışıyor. 21 günlük sosyal medya detoksu yapmak çok pratik olmayabilir; ama pazar günleri, cumartesi akşamdan kapatıp pazartesi sabahına kadar telefonlarınızın kapalı olmasının size ve günlük yaşantınıza çok büyük katkıları olacaktır.

undefined

Bir öğrencinin akademik başarısını etkileyen en önemli faktör, eskiden arkadaş çevresiyken, şimdi sosyal medyada geçirdiği vakit. 2-3 yaşındaki bir çocuğun teknoloji ile çok haşır neşir olması, kendi istediği çizgi filmi açıp izlemesi, o çocuğun zeki olduğunu göstermez. Bilakis, o çocuğun ilgisiz kaldığını, ihmal edildiğini gösterir ve çocukken ihmal edilen çocukların büyüdükleri zaman pek çok psikiyatrik problemle karşı karşıya kaldıklarını biliyoruz.



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

İşte unutkanlığa iyi gelen besinler

Beslenme ve Diyet Uzmanı Aslı İçingür, güçlü bir hafızaya sahip olmak için özellikle orman meyveleri ve omega 3'ten zengin bir beslenmeye yönelmeniz gerektiğine dikkat çekiyor. İçingür, “...

Bebeklerde BLW yöntemi nedir?

Baby led Weaning pek çok ebeveynin merak ettiği yöntemlerden biridir. ’Bırakın çocuklar kendi beslensin’ anlamına gelen BLW annelerin bu konuda daha cesur davranarak bebeklerin becerileri...


Sıcak çikolatanın bilinmeyen faydaları

Sıcak çikolata sadece içinizi ısıtmakla kalmaz aynı zamanda tam bir sağlık deposudur. Sıcak çikolatanın faydaları pek bilinmese de en önemli özelliği genel bağışıklık sisteminizi destekle...

Alarmı erteleyip tekrar uyuyanlar dikkat!

​Amerikan Wall Street Journal (WSJ) gazetesinde köşe yazarlığı yapan davranış bilimcisi Profesör Dan Ariely, sabahları alarmı kurup uyandıktan sonra biraz daha uyumanın, kişiyi gün içeris...


Sokağa çıkma kısıtlamasında karavanda yaşam

Antalya'da karavancılar, corona virüsü salgını nedeniyle 31 ilde uygulanan sokağa çıkma kısıtlamasında günlerini karavanlarında izole olarak geçiriyor. Dünyaca ünlü Konyaaltı sahiline yak...

Psikolojiniz için ev içi aktiviteleri arttırın

Türkiye’ye gelir mi gelmez mi derken, korona gerçeği herkesin hayatının içinde yer aldığını belirten Psikiyatri Uzmanı Dr. Ebru Öztepe Yavaşçı, "Bu duruma ruhsal olarak hazırlıksız yakala...


Sosyal medya güvenliğine dikkat

Tüm dünya corona virüsü endişesiyle evlere kapandı. Can sıkıntısını bir şekilde aşmak isteyenler özellikle sosyal medyaya yüklendi. Bununla birlikte sosyal medya hesaplarının hacklenme or...

İşte virüse karşı ev temizliği önerileri

Corona virüsü salgını tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de önemli bir sağlık sorunu olmaya devam ediyor. Herkes çok endişeli ve evden dışarı çıkmayarak salgının kötü sonuçlara neden olma...


Cep telefonunu streç filmle sarın!

Tüm dünyayı ve ülkemizi etkisi altına alan corona virüsü pandemisi nedeniyle dışarı çıkanlar, cep telefonlarını dezenfekte etmek zorundalar. Cep telefonları virüsü aktif olarak taşıyan en...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Arda Turan: Çift forvete döndük

İkinci kez anne ve babalık sevinci yaşayan Arda Turan, Aslıhan Doğan çifti, Maslak’ta bulunan bir hastane çıkışı görüntülendi. Kucaklarına aldıkları Asil Aslan Turan'la evlerine gidecekle...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Mısırın bilinmeyen faydaları

Yağından tanelerine kadar birçok şekilde faydalandığımız mısır, zengin içeriği ile hem iyi bir besin kaynağı hem de kimi hastalıklara karşı önleyici bir etkiye sahip. Diyetisyen Yasemin Uysal Ünsal, mısırın faydalarını ve tüketiminde dikkat edilmesi gerekenleri anlattı.

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR