TTB: Uyarılar dikkate alınmadı… Çevre felaketi yaşandı

Giresun’un Şebinkarahisar ilçesinde Nesko Madencilik A.Ş.’ye ait kurşun-çinko-bakır maden ocaklarındaki atıkların toplandığı havuzlar geçtiğimiz günlerde patlamış ve atıklar derelere karışmıştı.

8 Kasım'da Şebinkarahisar’da bulunan Nesko Madenciliğe ait madenin siyanür atıklarının ve kentteki diğer madenlerin atıklarının da taşınarak depolandığı flotasyon tesislerindeki havuzlarda patlama meydana gelmişti.

Havuzlarda bulunan kimyasal maddelerle kirlenmiş çamur, tesisin yanında bulunan dereye karışırken çevrede bulunan vatandaşların bahçelerine zarar vermişti. Sulu çamur, Kelkit Çayı üzerinde bulunan Kılıçkaya Barajı'na da ulaşmıştı.

TTB Merkez Konseyi, TTB Halk Sağlığı Kolu ve Giresun Tabip Odası bölgede yapılan incelemenin ardından gerçekleştirdikleri açıklamada, sivil toplum kuruluşları, meslek örgütleri ile yöre halkının sözlü ve yazılı uyarılarının dikkate alınmadığını ve bu nedenle çevre felaketine sebebiyet verildiğine vurgu yaptı.

ATIKLAR ZEHİRLE DOLU

Bu tür madenlerin atık bileşiminde siyanür, arsenik, antimon, bakır, cıva, çinko, kadmiyum, krom, kurşun, kükürt, demir gibi ağır metaller bulunduğuna dikkat çekilen açıklamada, şu ifadeler kullandı:

* Su yüzeyinde hidrojen siyanür (HCN) formuna dönüşüp buharlaşabilen siyanür, toprağı, toprak aracılığı ile yeraltı sularını ve kirli toprakta yetişen bitkilere bulaşabilir.

* Siyanür havadan, içme sularından, toprağa değen cilt yoluyla ve siyanür bulaşmış yiyeceklerin yenmesi yoluyla vücuda alınabilir.

* Solunum yoluyla alınan yüksek miktarda siyanürün insan için son derece zararlı olması yanında düşük düzeyde siyanüre uzun süre maruz kalma sonunda solunum güçlükleri, kalp ağrısı, kusma, kan değişiklikleri, baş ağrısı ve tiroid bezinde büyüme ortaya çıkabilir.

* Bilinen bir karsinojen olan ve çoğu suda çözünebilen arsenik bileşikleri sindirim yoluyla vücuda alınabilir.

* Yüksek miktarda öldürücü olabilen arseniğe düşük düzeylerde maruz kalmak bulantı, kusma ve ishale, kırmızı ve beyaz kan hücrelerinin yapımında düşmeye, kalp ritminde bozulmaya, kan damarlarında patolojilere, el ve ayaklarda iğnelenme ve karıncalanma hissedilmesine neden olabilir.

* Uzun süre maruziyet durumunda ciltte kararmaya, el ve ayaklarda ve gövdede siğil ve kabarmaların olmasına neden olabilir. Doğrudan cilt teması kızarma ve şişmelere neden olabilir.

HASTALIKLARA NEDEN OLABİLİR

Zehirli atıklarında, suya ve toprağa karışabilen kadmiyum bulunduğunu ve kadminyumun bulaştığı yiyeceklerin yenmesi veya suyun içilmesi halinde hastalıklara neden olacağına yer verilen açıklamada, şu ifadeler kullandı:

* Hava, su ya da besinler yoluyla düşük düzeyde kadmiyuma uzun süre maruziyet sonucunda kadmiyum böbreklerde birikir ve böbrek hastalıklarına neden olabilir.

* Akciğerde hasar ve kemiklerin kırılganlığının artması diğer etkileridir. Toprak partiküllerine sıkıca yapışan ve topraktan küçük miktarlarda sulara karışabilen krom sindirim yoluyla yüksek düzeylerde alınırsa mide şikayetleri ve ülsere, konvülsiyonlara, böbrek ve karaciğer hastalıklarına neden olabilir.

* Cilde temas durumunda cilt ülserleri ve ciltte alerjik reaksiyonlara yol açabilir. Toprak ve suda uzun süre kalabilen kurşun, vücuda havadan solunarak, içme suları ve besinlerle alınabilir. Kurşun vücuttaki hemen hemen tüm organ ve dokuları etkilemektedir.

* En duyarlı sistem, özellikle de çocuklar için, merkezi sinir sistemidir. Kurşun ayrıca böbreklerde ve bağışıklık sisteminde de hasara neden olur.

* Etkiler kurşunun solunum ya da sindirim yoluyla alınmış olmasına göre değişiklik göstermez.

* Çevreye yayılan cıva hava, toprak ve suda bulunabilir. Solunum ve sindirim yoluyla vücuda alınabilir.

* Sinir sistemi cıvanın tüm formlarına karşı çok duyarlıdır. Yüksek miktarlarda maruziyet beyinde, böbreklerde ve fetus gelişiminde kalıcı zararlara neden olabilir.

DOĞA AĞIR METALLERLE KİRLENDİ

Açıklamada ayrıca, havuzlardan sızın çamurun tüm flora ve faunaya zarar verdiği, toprak, bitki örtüsü ve suların bu tür ağır metallerle kirlendiği ve zehirlendiği dile getirilerek, “Flotasyon tesisleri etrafında gerekli önlemlerin ilgili bakanlıklar tarafından alınması gerekmektedir. Kelkit Çayı'nın suladığı alanlarda bulunan tüm yerleşim yerlerindeki vatandaşların ağır metallerle ilgili uyarılması ve bilgilendirilmesi gerekmektedir. Kelkit Çayı, Kılıçkaya Barajı, Suat Uğurlu Barajı ve Çamlıca Barajı'ndan her gün su numuneleri alınarak ağır metal ölçümleri yapılıp, kamuoyuyla paylaşılmalıdır” uyarılarına yer verildi. SÖZCÜ