Yukarı
402222

Sigara bunamaya yol açar mı?

20 Nisan 2024 09:32

Demansın (bunama) çağın yaygın sorunlarından biri olduğunu belirten uzmanlar, bu durumun genetik gibi bazı değiştirilemez faktörlerden kaynaklanabildiğini belirtiyor. Ancak bunama riskini azaltacak değiştirilebilir risk faktörlerine de dikkat çekmeyi ihmal etmiyorlar.

Bunlardan birinin sigara olduğunu söyleyen Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz, ‘’Şimdiye kadar yapılan araştırmalar; sigara içmenin, Alzheimer ve diğer demans türlerine yakalanma riskini artırdığını gösteriyor’’ dedi ve konuyla ilgili şu bilgileri paylaştı:

iÇiNDE NELER VAR NELER

Sigara içinde çok

sayıda zararlı madde

bulunur. Bunların bazılarını

şöyle sıralayabiliriz:

Zehirli kimyasallar

■ Formaldehit: Cesetleri mumyalamak için kullanılır.

■ Benzen: Benzinde bulunur.

■ Polonyum-210: Radyoaktif ve çok zehirli bir maddedir.

■ Vinil klorür: Tesisat ve elektrik kablolarının kaplamalarında

bulunmaktadır.

Zehirli metaller

■ Krom: Çelik yapımında kullanılır.

■ Arsenik: Zirai ilaçların yapımında kullwanılır.

■ Kurşun: Bir süre boya yapımında kullanılmıştı.

■ Kadmiyum: Pil yapımında kullanılır.

Zehirli gazlar

■ Karbon-monoksit: Araba egzozunda bulunur.

■ Hidrojen siyanür: Kimyasal silah yapımında kullanılır.

■ Amonyak: Evde kullanılan temizlik malze-me-lerinde bulunur.

■ Bütan: Çakmak gazında kul-lanılır.

■ Toluen: Boya incel-ticilerinde bulunur.

HANGİ SORUNLARA SEBEP OLUR?

Sigaranın beyin sağlığına zararları şöyle sıralanabilir:

■ Kalbimiz, tüm vücudumuza kan pompalamaktan ve hücrelere oksijen ile besin sağlamaktan sorumludur. Beyin, vücudun oksijen ve besin kaynağının yaklaşık yüzde 20’sini kendisi kullanır. Dolayısıyla beynin oksijen açısından zengin bir kan kaynağı almasını engelleyen sigara gibi herhangi bir faktör, beyin hücrelerinin hayatta kalmak, gelişmek ve hasara direnmek için ihtiyaç duyduğu besinleri almasını engeller.

■ Sigara dumanını solumak, oksidatif stresle de bağlantılıdır. Oksidatif stres, hücrelerimizdeki toksik moleküller ile onları uzaklaştırmamız gereken antioksidanlar arasındaki bir dengesizliktir. Bu dengesizlik vücudumuzdaki hücrelere zarar verir. Araştırmalar, oksidatif stresin kendisinin demansın başlangıcıyla bağlantılı olduğunu bulmuştur.

■ Sigara dumanı içindeki birçok toksin, özellikle de dumanında bulunan formaldehit, beyin hücrelerinin ince yağ zarlarına hasar verir, işlev kaybına sebep olur ve ölmelerine yol açar. Sigara dumanı, nikotin ve karbonmonoksitin yanı sıra toksik bir metal olan kadmiyum da dahil olmak üzere sayısız toksin içerir; bu da özellikle atardamar duvarları kaplayan hassas endotel hücrelerine zarar verir. Bu hücreler kan damarlarının sağlığını korumada ve kan akışı ile basıncını kontrol altında tutmada kritik bir öneme sahiptir.

■ Hasar görmüş endotel hücreleri, kolesterol yüklü iltihap plaklarının oluşumu için tetiklenir. Plakların içinde ve etrafında sigaraya bağlı oluşan iltihaplanmalar, şişmeye yol açarak atardamarları tıkayabilir ve plakların yapışkanlığını artırabilir. Bu da olası pıhtılaşmalara yol açarak, aniden kan akışını durdurur ve beyinde hücre ölümlerine sebep olur.

■ Sigara, aynı zamanda atardamar duvarlarını oluşturan düz kas hücrelerinin aşırı büyümesini teşvik ederek atardamarların kalınlaşmasına ve sertleşmesine yol açar. Kan akışını engelleyen pıhtılaşma ve daralan damarlar, beyni oksijensiz ve besinsiz bırakır.

ASLA GEÇ DEĞİL

Sigarayı bırakmak için asla çok geç değil… Araştırmalar, bunu ne kadar erken yaparsanız faydasının o kadar büyük olduğunu ortaya koydu. İngiliz bilim insanlarının 50 yıllık bir araştırması, sırasıyla 60, 50, 40 veya 30 yaşında sigarayı bırakan kişilerin, 3, 6, 9 veya 10 yıllık yaşam beklentisi kazandıklarını buldu.

BIRAKMA STRATEJİLERİ

Sigarayı bırakmak için birçok etkili yaklaşım vardır. Bunlar psikoterapi, sigarayı bırakma destek hizmetleri, arzulamayı azaltmaya yönelik ilaçlar, pastil, sakız, yama, burun spreyi veya inhaler yoluyla nikotin replasmanıdır. Sigarayı bırakmaya karar verdiğinizde şu stratejileri de uygulayabilirsiniz:

BİR LİSTE YAPIN

Sigarayı içmeyi neden sevdiğiniz ve neden içmemeniz gerektiği ile ilgili bir liste yapın. Sigarayı bırakmak için bir tarih belirleyin ve kendinizi o ana kadar hazırlayın. Yanınızda sigara paketi yerine yalnızca iki veya üç adet sigara taşıyın.

SİGARAYA VERECEĞİNİZ PARAYI BİRİKTİRİN

Sigaraya vereceğiniz parayı, her gün görebileceğiniz büyük bir cam kavanoza koyun. Bu da size motivasyon sağlayacaktır.

YANINIZDA ATIŞTIRMALIK BULUNDURUN

Sürekli yanınızda taşıyabileceğiniz sağlıklı bir atıştırmalık yiyecek bulundurun. Kuruyemiş, salatalık, şekersiz lolipop, sakız, havuç veya kereviz sapı işe yarayabilir.

TARÇINLI ÇAY İÇİN

Her sigara içmek istediğinizde, bir fincan bitki çayı da içebilirsiniz. Özellikle tarçınlı çay, nikotin isteğini azaltır.

Sözcü



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Ömür uzuyor: Bilim insanları tarih verdi

Araştırmacılar, önümüzdeki otuz yılda dünya çapında yaşam beklentisinin erkeklerde yaklaşık beş yıl, kadınlarda ise dört yıldan fazla artmasının beklendiğini öngörüyor. Lancet'te yayınlan...

Kireçlenme neden olur, kendiliğinden geçer mi?

Kireçlenme 50 yaş üzerindeki kişilerde en sık görülen dejeneratif eklem hastalıkları arasında yer alıyor. Kireçlenme, vücut dokusunda, kan damarlarında veya organlarda kalsiyum biriktiğin...


Korkutan rapor: Obeziteden ölümler yüzde 50 artış gösterdi

Yayınlanan büyük ölçekli bir rapora göre, kalp rahatsızlıkları ve felç gibi obeziteye bağlı hastalıklardan ölen insanların sayısı son 20 yılda yüzde 50 arttı. Türkiye de obezite oranı yük...

Çok fazla tuz tüketen ülkeler açıklandı

Dünya Sağlık Örgütü, Avrupa Bölgesindeki 53 ülkeden 52'sinin çok fazla tuz tükettiğini tespit etti. Listenin birincisi Kazakistan olurken Türkiye de 5. sırada yer aldı. Yetişkinlerin günd...


Puff barlar tehlike saçıyor

Elektronik sigaraların yeni bir çeşidi olan ‘puff bar’lara rağbet büyük. Özellikle ergenler ve gençler arasında kullanımı giderek artan bu tehlikeye dikkat çeken Prof. Dr. Ergün, ‘’Tüm e-...

Bilimsel araştırma: Ağırlık çalışması beyni de çalıştırıyor

Spor yapanlara müjdeli haber… Yapılan bir araştırma, ağırlık antrenmanlarının vücutla birlikte beyindeki kasları da güçlendirdiğini buldu. Ağırlık antrenmanları, beynin glikoza erişme ve ...


Parvovirüse dikkat!

Özellikle çocuklarda yaygın olarak görülen ve beşinci hastalık olarak bilinen Parvovirüs B19 son günlerde yetişkinleri de etkilemeye başladı. Tıbbi Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Aynur Er...

Çocuklarda önemli bir ateş nedeni PFAPA

PFAPA sendromu son yıllarda adı sık duyulan ve tekrarlayan yüksek ateşe neden olan bir hastalık. Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Güven Güvenç PFAPA’nın en çok 2-5 yaş aras...


Hayat ‘Keşke’lerle geçmez

Hayatımızın belli dönemlerinde sıkça karşımıza çıkan pişmanlıklar, zihinsel sorgulamalara yol açıp bize hayal kırıklıkları ve üzüntü yaşatabilir. “Bu duyguya takılı kalmak ise beyin sağlı...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Buket Dereoğlu'nun sandviç isyanı: Ayıp be ayıp

Oyuncu Buket Dereoğlu satın aldığı 45 liralık sandviçin içine koyulan peynire isyan etti. Son olarak 'Kolpaçino 4 4'lük' filminde yer alan Buket Dereoğlu, 45l liraya aldığı sandviçin için...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Ömür uzuyor: Bilim insanları tarih verdi

Araştırmacılar, önümüzdeki otuz yılda dünya çapında yaşam beklentisinin erkeklerde yaklaşık beş yıl, kadınlarda ise dört yıldan fazla artmasının beklendiğini öngörüyor. Lancet'te yayınlanan bir rapora göre, bu artışların yaşam beklentisinin genellikle daha kısa olduğu ülkelerde olması bekleniyor.

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR