Yukarı
424390

Dünyanın bilinen en eski müşteri şikayeti: 3 bin 750 yıllık

07 Nisan 2025 09:43

3 bin 750 yıl önce, Mezopotamyalı bir adam olan Nanni, bir bakır tüccarından o kadar memnun kalmadı ki, öfkesini bir kile kazıyarak resmî bir şikâyet metni oluşturdu. Bugün elimizde bulunan bu çivi yazılı kil tablet, tarihteki en eski müşteri şikâyeti olarak kabul ediliyor.

Yazının tarihiyle ticaretin tarihi iç içe geçmiş durumda. Antik Mezopotamya’ya ait en eski yazılı belgeler arasında stok kayıtları ve muhasebe defterleri yer alıyor. Bronz Çağı'nda, bronzun temel maddesi olan bakırın ticareti de doğal olarak büyük önem taşıyordu ve zaman zaman gerginlik yaratabiliyordu.

O dönemde müşteri hizmetleri hattı ya da çevrim içi sohbet robotları olmadığından, memnuniyetsizliğini dile getirmek isteyen Nanni'nin tek seçeneği, şikâyetini bir kil tablete kazıyıp, gerçek bir haberciyle satıcıya, yani Ea-nāṣir’e göndermekti.

Yalnızca 11,6 x 5 cm ölçülerindeki küçük tablete çift taraflı olarak yazılmış şikâyet metni, Akad dilinden assiriolog Adolf Leo Oppenheim tarafından çevrilmiş ve 1967’de yayımlanan Letters from Mesopotamia adlı kitapta yer almıştı.

M.Ö. 1750 yılında yazılımış tabletteki Nanni'nin sözleri oldukça açık ve doğrudan: “Bakır külçeleri kötüydü. Elçimin önüne koyup ‘İstiyorsan al, istemiyorsan defol’ dedin.” Görünüşe göre Nanni, Ea-nāṣir’e bakır için önceden ödeme yapmıştı ve karşılığında aldığı maldan hiç memnun kalmamıştı.

20. yüzyılda Irak’ta yer alan Ur kentindeki arkeolojik kazılarda bulunan bu tablet, Ea-nāṣir'in evinde ortaya çıkarılan pek çok şikâyet belgesinden sadece biri. Görünüşe göre Ea-nāṣir kötü bir tüccardı ama kayıt tutma konusunda oldukça titizdi.

Nanni'nin tabletindeki öfke satırlara sığmıyor: “Paramı almak için sana elçiler gönderdim ama onları defalarca eli boş gönderdin. Tilmun’la ticaret yapan tüccarlar arasında bana böyle davranan başka kimse yok!”

‘Tilmun’, 3. binyılda Güney Mezopotamya’ya yüzlerce kilo bakır sağlayan önemli bir kaynak ya da ticaret noktasıydı. Ancak Nanni'nin bu şikâyeti kaleme aldığı M.Ö. 1750 yılında, Tilmun bakırının önemi azalmış, yerini Magan bölgesinin ürünleri almaya başlamıştı. Ea-nāṣir'in bozuk mal satmasının nedeni, zayıflayan tedarik zinciri olabilir.

Nanni son sözlerinde oldukça net: “Bundan sonra senden iyi kalitede olmayan hiçbir bakır kabul etmeyeceğim. Külçeleri kendi avlumda tek tek seçeceğim.” Geri ödemesini alıp almadığı bilinmiyor ama yazdığı tabletle tarihe geçtiği kesin. sözcü



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Ümit Besen'den miras açıklaması

Sanatçı Ümit Besen son dönemde vefat eden ünlü isimlerin ardından yaşanan miras kavgalarıyla ilgili açıklamalarda bulundu. Besen konuyla ilgili "Ben hayattayken her şeyi ayarlayan bir ins...

Dilan Çiçek Deniz'in yeni ortamı

Geçen günlerde anneannesinin evine gidip altın gününe katılan ve o anları sosyal medya hesabından takipçileriyle paylaşan oyuncu Dilan Çiçek Deniz, bu kez kahvehane pozunu yayınladı. Yöne...


199 yıllık Armoni Mızıka’nız var

Çanakkale’de Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) İÇDAŞ Kongre Merkezi’nde 9 Nisan Çarşamba akşamı anlamlı bir sanat buluşması gerçekleşti. Albay Levent Türkel’in komutanı ve şefi olduğu, iki...

Efsane oyuncunun 21 odalı milyarlık evi satışa çıktı

Hollywood'un efsane oyuncusunun, İsviçre'de ömrünün son yıllarını geçirdiği 'La Paisible (Huzurlu)' isimli evinin satışa çıkarıldığı açıklandı. Hollywood'un unutulmaz yıldızlarından Audre...


Berdan Mardini 15 yaş küçük sevgilisiyle sessiz sedasız evlendi

İki çocuğunun annesi Fatoş Yelliler ile olaylı bir şekilde 2021'de boşanan Berdan Mardini (47), iki yıl önce kendisinden 15 yaş küçük Dilara Talay ile aşk yaşamaya başlamıştı. Berdan Mard...

Sinemada bu hafta: İşte vizyona girecek 8 film

Sinemaseverler bu hafta yeni filmlerle buluşmaya hazırlanıyor. Başlangıç (Inception), yeniden beyazperdedeki yerini alırken yepyeni filmler de seyirciyle buluşacak. Sinema salonlarında b...


ABD’li oyuncu Mel Novak 90 yaşında hayatını kaybetti

‘Ölüm Oyunu’ ve ‘Kara Kuşak Jones’ gibi filmlerle tanınan ABD’li oyuncu Mel Novak, 90 yaşında doğal sebeplerle yaşamını yitirdi. Ölüm haberini kızı Nikol Conant duyurdu. Amerikalı sinema ...

Nebahat Çehre isyan etti: Çocuklarımı içeriden çıkarın!

Usta oyuncu Nebahat Çehre sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanmasının ardından protestolarda gözaltına alınarak tutuklanan gençlerin serbest...


Orhan Gencebay ve Hülya Koçyiğit Kültür Kurulu’nda

Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları ve üst düzey görevlere yönelik atamalar Resmi Gazete’de yayımlandı. Sanatçı Orhan Gencebay ve Hülya Koçyiğit Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu’na, mi...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Doğum gününde aşk pozuna beğeni yağdı

Ekranların sevilen yüzlerinden Hafsanur Sancaktutan, geçtiğimiz yaz aylarında gönlünü meslektaşı Kubilay Aka’ya kaptırmıştı. Ağustos ayında aşklarını ilan eden ünlü çift, ilişkilerine kal...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Baş ağrısından ilaçsız kurtulun

Ani ve şiddetli baş ağrısında hemen hastaneye başvurulmasını tavsiye eden Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz “Ancak bu ara sıra yaşadığınız bir sorun ise ağrı kesiciye sarılmadan önce doğal yolları deneyin’’ diyor.

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR