TBMM’de süreçle ilgili 'bayram sonrası' hazırlığı

TBMM’de Ramazan Bayramı’ndan sonra süreç komisyonunun ortak raporunda öngörülen düzenlemelere ilişkin TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un başkanlığında komisyondaki grup koordinatörlerinin katılımıyla yapılacak toplantıda, partilerden teklifleri alınacak.

TBMM’de, süreç komisyonunda hazırlanan ortak raporda öngörülen düzenlemeler için gözler Ramazan Bayramı sonrasına çevrildi.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un önceki gün Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu üyelerine verdiği iftar yemeğinde, önümüzdeki süreçte öngörülen yasal düzenlemelerle ilgili değerlendirmelerde bulunuldu, temenniler dile getirildi. Süreçle ilgili yapılması gereken düzenlemelere bir an önce başlanması konusunda görüş birliği oluşan toplantıda, bu adımların atılması için Ramazan Bayramı’ndan hemen sonra TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un, ortak raporu hazırlayan siyasi partilerin grup koordinatörleriyle bir araya gelmesi konusunda niyet beyanı dile getirildi. 

Bu çerçevede, ortak raporu hazırlayan AKP Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül, CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ile Yeni Yol Grup Başkanvekili Bülent Kaya’nın, Numan Kurtulmuş ile bayramdan sonra bir araya gelmesi ve ortak raporda ifade edilen 6’nci ve 7’inci başlıklardaki düzenlemelere ilişkin çalışma başlatılması planlanıyor.

Kurtulmuş’un grup koordinatörleriyle yapacağı toplantıda, yol haritasının belirlenmesi amacıyla partilerden tekliflerini alacağı, daha sonra da  atılacak adımlara ilişkin yol haritasının belirleneceği ifade ediliyor. 

Bir an önce yasal çalışmaların başlamasını isteyen DEM Parti, bu çalışmaların takvimlendirilmesini talep ediyor. Ayrıca, yasal düzenlemelerden önce yasal düzenleme gerektirmeyen adımların atılması çağrısında bulunan DEM Parti, AİHM, AYM kararlarının uygulanmasını, ağır hastaların, siyasi hükümlülerin, Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ ve  Kobani davasından hükümlü diğer siyasilerin bırakılmasını istiyor.

Diğer partilerden yetkililer de bu süreçte yasal düzenleme gerektirmeyen adımlardan başlanabileceğini görüşünü paylaşıyor.

AKP'Lİ YETKİLİLER: "SAHADA SİLAH BIRAKILDIĞININ TESPİT VE TEYİDİ GEREKLİ"

AKP'li üst düzey yöneticiler, ise Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporunda "kritik eşik" olarak vurgulanan "PKK terör örgütünün tüm unsurlarıyla silah bıraktığının ve kendisini tasfiye ettiğinin devletin güvenlik birimlerince tespit ve teyit edilmesi" şartı bulunduğuna işaret etti. AKP'li üst düzey bir yönetici, gazetecilerle sohbet ederken, "Bizim önceliğimiz şu anda silahların bırakılması" vurgusu yaparak, "Önce silahların bırakıldığını görelim, gerisi gelecek zaten" ifadelerini kullandı.

AKP'li yetkili, ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarına ve buna yönelik bölgedeki gelişmelere işaret ederek, "Önemli ve öngöremediğimiz, zaman içinde ortaya çıkabilecek durumlar oldu. Nitekim İran… Dolayısıyla kendimizi tamamen bağlamak doğru olmaz. Ortak rapor her ihtimali dikkate alarak kaleme alındı. Önemli olan bu aşamadan sonra silahların bırakılması konusunda güvenlik birimlerinin ve istihbaratın yapacağı görüşme ve değerlendirmeler sonucunda bu işler devam edecek. Nasıl edecek; biz bunları değerlendireceğiz" dedi.

AKP'li yetkili, "Yasa çıkmadan da bazen idari düzenlemelerle de olabilecek işler oluyor. Mesela bu konuya ilişkin eskiden beri yasalar var. Daha önce çözüm sürecinde çıkardığımız yasa yürürlükte. Daha önce eve dönüşlere ilişkin yasalar vardı, bunlar yürürlükte ve bunlarla ilgili ikincil düzenlemeler yapılmış. Bazılarının zamanı geçmiş, bazıları kaldırılmış olabilir ancak hepsini kuşatan bir çerçeve çizildi orada. Ama onlara mutlaka ihtiyaç duyulacak anlamına gelmez. Gelirse değerlendirilir" ifadelerini kullandı.

"Bu süreçte geçişe özel yasa dışında ne yapılabilir" sorusuna AKP'li yetkili, "Çok idari düzenlemeler var. Önceki yasalar var, şimdiki yeni duruma göre çıkacak olanlar var. Mesela bir Kurul kurulacak, yasa çıkması gerekiyor. Yani ortak raporda bir genel çerçeve çizildi" yanıtını verdi.

"ATIF YAPILACAK BİR KANUN ÇIKARILIR, TANIMLAR YAPILIR, BU KANUN HER AŞAMADAKİ DÜZENLEMEDE KULLANILIR"

AKP'li bir başka yetkili ise TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile yapılacak toplantıda diğer partilerin ortaya koyacakları taleplerin ve tekliflerin değerlendirileceğini belirterek, şöyle konuştu:

"Muhalefet 'sizin gündeminiz belli, önümüze hazır bir şey gelmesin' diyor. Biz de bakacağız, onlar ne öneriyor. Kendi fikirlerini beyan etsinler. Bizim de önerilemiz var. Biz 'geçici, müstakil bir kanun' diyoruz ya, bundan sonrasını bizim bu tarifle götürmemiz lazım. Bir tarif yaparak, atıfta bulunulacak bir kanun yaparak, bundan sonraki her düzenlemede bu kanuna atıfta bulunursunuz. Bunu yapmadan herhangi genel bir düzenleme yaparsanız birçok risklerle karşı karşıya kalırsınız. Ne gibi? Mesela ‘infaz’ dediniz. Bir düzenleme yapalım tamam, bunlara da yardımcı olsun. Denetimli serbestlik… Ama öte yandan terörle mücadele devam ediyor.  IŞİD, FETÖ, başka örgütler var onları ne yapacaksınız? O yüzden bir tanım yaparsınız. O tanımda bunun adını koyarsınız; 'silah bırakmanın varlığı, özelliği, durumu, örgütün kendini feshetmiş olması…' Yani tarif edersiniz, tanımlar bölümü yaparsınız, bundan sonra da bu kanunu her bir aşamadaki düzenlemede kullanırsınız."

Şu anda etkin pişmanlık ve koşullu salıverme uygulaması olduğunu hatırlatan AKP'li yetkili, şöyle konuştu:

"TCK’nin 221. maddesine göre terör örgütü üyesi herhangi bir olaya karışmamışsa, örgütten ayrıldığını belirtip etkin pişmanlıktan yararlanmak isterse, kişiye zaten ceza verilmiyor. Şimdi bu durumda olan kişiyle ilglii şöyle düzenleme olacak: Artık ben terör örgütü mensubu değilim, terör örgütü kendini feshetti, dağıttı. Benim terörle ilgili bir durumum yok.' Bizim bunu tarif etmemiz lazım. Kendisi daha önceden terör örgütü üyesi iken terör örgütünün yapısı, yöneticileri, kendileri feshetme kararı aldıktan sonra o örgüt üyelerinin TCK'da karşılığı olan tanımlarında ne yapacaksınız?

Bu düzenlemeyi yapmamız lazım. Terör örgütü ortadan kalktığına göre örgüt üyeliği nasıl tanımlanacak? Örgüt üyeliği bir suçtur, şu anda TCK'da. Örgüte yardım ve yataklık suçtur, bundan ceza alıyorsunuz. Peki kendini dağıtmış, feshetmiş, hukuken varlığı ortadan kalkmış,  silahı bıraktığı söylenen, bu da teyit mekanizmasıyla ortaya çıkmış bir durumda bu tanımlar ne olacak. Yapılacak kanun bu şekilde olacak."

"DEMİRTAŞ BIRAKILIR MI, TÜRK VE ÖZER GÖREVE DÖNER Mİ" SORUSUNA YANIT: "BELLİ BİR AŞAMADAN SONRA OLUR"

"Silahların bırakıldığının tespit ve teyidi gerektirmeyen düzenlemeler, uygulamalar yapılabilir mi. AİHM kararlarının uygulanması, Selahattin Demirtaş’ın bırakılması, Ahmet Türk ve Ahmet Özer’in göreve dönmesi söz konusu olur mu" sorusuna AKP'li yetkili, şu yanıtı verdi:

"Öncelik o olmaz, belli bir aşamadan sonra olur. Hemen onunla başlanmaz. Daha çok, terör örgütü varlığını ortadan kaldırıcı mahiyette bir şey getireceksin. Bunun özelliği bu. Sadece iki-üç sembol isimle olmaz. Daha geniş çerçevede, Terörsüz Türkiye hedefi noktasında daha kalıcı, geniş bir çalışmaya girişilmesi lazım.

 Yerel mahkemeler bir ceza verdi onlara. Ortada bir ceza var. Terör örgütü üyeliği, yardım yataklık, teröre finansman sağlama gibi başlıklarda bir ceza var, hem Ahmet Türk için hem Ahmet Özer için. Diğerler için de aynı. Ceza almış belediye başkanlarıyla ilgili nasıl uygulama yapmanız lazım? Bu sadece onlara yönelik değil ki ceza almış olan mesela Batman Belediye Başkanı var, başka bir ilçe daha var. Sadece sembol birkaç isim değil ki. İçişleri Bakanlığı ne dedi, ‘Bu konuda yetkiniz var ama yerel mahkemede terörle ilgili, üyelikle ilgili, yardım yataklıkla ilgili, finans sağlamayla ilgili ceza aldıysan ben seni görevden alırım ve yerine böyle atarım’ diyor. Yani ceza var artık ortada, somutlaşmış. Sonra istinaf ve temyiz süreçlere ayrı gidiyor. Şimdi bunu genel olarak konuşmak lazım. Sadece sembol birkaç isim üzerinde konuşulmasını doğru değil."

"BÖLGEDE BAŞKA BİR DENKLEM ORTAYA ÇIKTI"

Şu anda güvenlik birimlerinden terör örgütünün silah bıraktığının teyit ve tespitinin beklendiğini belirten yetkili, "Bu konu hangi aşamada" sorusuna, "ABD-İsrail’in İran’a saldırısı ve savaş olunca durum bir anda başka bir denkleme geldi. Şu anda Irak’ın kuzeyi de bombalanıyor. Orada hareketlilik oldu, garip şeyler oldu. Orada durumun netleşmesi lazım. Zor bir süreç. İnşallah savaş uzamaz" yanıtını verdi.

"TSK VE MİT, TBMM BAŞKANLIĞI'NI BİLGİLENDİRİR"

Silahların bırakıldığının teyit ve tespitinin MGK’dan mı duyurulacağı sorusu üzerine yetkili, "Teyit ve tespiti MİT ve Silahlı Kuvvetler yapacak. Onlar Meclis Başkanlığına dönem dönem bilgi verecekler, ilerleme safhasıyla ilgili. Meclis Başkanı da koordinatör arkadaşlara dönem dönem gelişmelerle ilgili bilgi verir. O bilgilerin ışığında da ihtiyaç duyulan yasal düzenlemeler yapılır" diye konuştu.

ANKA