Akaryakıtta zam krizine 2 aşamalı çözüm önerisi

Savaş nedeniyle petroldeki artış iğneden ipliğe her şeyin fiyatını artırırken, akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş de dizginlenmeye çalışılıyor. Akaryakıta dün geleceği belirtilen zam iptal edilirken, bunun hangi yöntemle yapıldığı soru işareti yarattı. Ardından da bugün için yeniden zam haberi gündeme geldi.

Artan petrol fiyatları nedeniyle benzine dün 57 kuruş, motorine de 7.67 lira olarak yansıyacağı belirtilen zam iptal edilmişti. Motorin Doğu ve Güneydoğu’daki bazı illerde dün itibariyle 80 liranın üzerindeydi. Birçok kentte ise 80 lira sınırında bulunuyordu. Benzin fiyatları ise 63-65 lira civarında seyrediyordu. Dün geleceği belirtilen zamların nasıl iptal edildiği açıklanmadı. Motorinde ÖTV’de indirim yapılabilecek alan kalmadığı için eşel mobil sistemi bitmişti. KDV’de de dün sabah itibariyle bir indirim yapılmadı. İndirim olabilmesi için kararın Resmi Gazete’de yayınlanması gerekiyor. Tartışmalar devam ederken ardından bugün için yeniden zam haberi gündeme geldi. Dün öğleden sonra çarşambadan (bugünden) geçerli olmak üzere motorine 7.80 lira, benzine de 59 kuruş zam olacağı haberleri yayıldı.      

‘RAFİNERİ KÂRLARINDA CİDDİ ARTIŞ VAR’

CHP Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi Yürütme Kurulu üyesi, iktisatçı Prof. Dr. Yalçın Karatepe, akaryakıtta pompa fiyatlarının belirlenmesi için referans alınan bir formül olduğuna dikkat çekti. “Akdeniz Çanağı” olarak tanımlanan bölgedeki ortalama fiyatı referans alarak fiyatlama yapıldığına işaret eden Karatepe, buna ÖTV, KDV, rafineri ve dağıtım kârının da eklendiğini kaydetti. Motorinde eşel-mobil sisteminin sona erdiğini, KDV’de de değişiklik yapılmadığını dile getiren Karatepe, şöyle devam etti:

“KDV’yi düşürmek için karar yayınlanmadı. Akdeniz Çanağı’nda referans alınan fiyatlar ise yüksek seyrediyor. Buna karşın dünkü zamlar iptal edildi. Vergiye dokunulmadığına göre şöyle yapılmış olabilir: Rafineri çıkış fiyatı ya da dağıtıcı fiyatlarına sınırlama getirilmiş olabilir. Eğer böyle yapılmadıysa da mutlaka yapılması gerekir. Çünkü rafineri kârlarında ciddi artış var. Pompa fiyatlarının yükselmesinin nedeni sadece ham petroldeki artışla ilgili değil. Rafinelerin kâr artışları da var. Rafinerilerin çok para kazandığı bir dönemdeyiz. Bunlara dur denilmiş olabilir.” 

‘BÖLGESEL TEKELLER’

Karatepe, akaryakıttaki KDV’nin de indirilmesi gerektiğini vurguladı. ÖTV’nin maktu, sabit bir tutar olduğunu buna karşın KDV’nin oransal olarak uygulandığını dile getiren Karatepe, “Yüzde 20 KDV alınıyor. Rafineri çıkış fiyatı arttığında KDV miktarı da artıyor. ‘Fiyat piyasada oluşuyor, arz-talep ile dengelenir’ yaklaşımı da doğru bir yaklaşım değil. Rafineri piyasası oligopol bir piyasa. Rafineri sayısı fazla olsa bile bunlar bölgesel tekellerdir. Rekabetin varlığından bahsetmek mümkün değil” dedi.

‘KDV YÜZDE 1’E DÜŞÜRÜLMELİ’

Bu arada CHP Genel Başkan Yardımcısı Deniz Yavuzyılmaz da günlerdir iktidara akaryakıtta KDV’nin indirilmesi için çağrıda bulunuyor. Bu konuda Meclis’e yasa teklifi de sunan Yavuzyılmaz, dünyadaki akaryakıt fiyatlarındaki kriz aşılana kadar akaryakıttaki   

KDV oranının yüzde 20’den yüzde 1’e düşürülmesi gerektiğini vurguladı. Yavuzyılmaz, böylece zamların pompa fiyatına yansımasının engellenebileceğini belirterek, Cumhurbaşkanının KDV oranını yüzde 40’a kadar yükseltmeye veya yüzde 1’e kadar indirmeye yetkili olduğuna dikkat çekti. ANKARA.

Cumhuriyet