Türkiye, ABD’deki şirketlere milyonlarca dolar harcadı

Kongre Araştırma Servisi ve FARA kayıtlarına göre Türkiye, 2001-2021 arasında 105 lobi ve hukuk şirketiyle çalıştı. 2015-2025 döneminde harcamalar 153 milyon doları aştı.

AKP iktidar olduğundan bu yana etkili “Yahudi şirketleri” dahil, ABD’de 100’ün üzerinde lobi ve hukuk şirketiyle çalıştı. Kongre Araştırma Servisi’nin (CRS) 2026 tarihli raporuna göre, Türkiye sadece 2001-2021 yılları arasında 20 yıllık dönemde, 105 şirket kiralayarak Washington’da lobi faaliyeti yürüten dünya ülkeleri arasında ilk “9”da yer aldı.

ABD Adalet Bakanlığı, Yabancı Ülke Temsilcileri Kayıt Yasası (Foreign Agents Registration ActFARA) kayıtlarına göre, Suudi Arabistan 148, Japonya 148, Ukrayna 145, Birleşik Arap Emirlikleri 130, Güney Kore 127, Kanada 118, Katar 108, Türkiye 105 ve Çin 104 lobi şirketiyle çalıştı. Bu tüm FARA kayıtlarının yaklaşık yüzde 26’sını oluşturuyor.

MİLYONLAR AKTARILDI

Sadece 2015-2025 yılları arasında lobi için harcanan para toplam 153 milyon 140 bin dolar oldu. Bunun 48 milyon 90 bin doları AKP (government spending) tarafından doğrudan kiralanan şirketlere ödendi. 105 milyon 140 bin dolar da başta (vergiden muaf 501c statülü) Türken Vakfı olmak üzere ve sivil toplum kuruluşlarına (nongovernment spending) harcandı. Bu rakamlara ABD’deki düşünce kuruluşlarına “Türkiye Projesi” için verilen milyonlarca dolar dahil değil. Bunlar arasında TÜSİAD, MÜSİAD gibi kuruluşların Washington’da başta Brookings Enstitüsü, German Marshall Fund ve CSIS gibi düşünce kuruluşlarına yapılan bağışlarla SETA ve TRT’ye gönderilen milyonlarca dolar bulunuyor.

Türkiye lobicilerin iştahını kabartan gözde ülkeler arasında iyi bir müşteri olurken ABD’de her başkan döneminde lobilerde değişiklik yapıldı. AKP 2001’den bu yana iktidarı süresince ABD’de dört başkan, George W. Bush 8 yıl, Barack Obama 8 yıl, Joseph Biden 4 yıl, Donald Trump 6 yıl görev yaptı. AKP, ilk yıllarından itibaren ABD’de milyonlarca dolara kiraladığı lobi firmalarıyla tanıtım yaptı. AKP, kuruluşundan beri en önemli stratejisini ABD’de “Yahudi lobisine” dönük politikalar üzerine kurdu. ABD Adalet Bakanlığı Yabancı Ülke Temsilcileri Kayıt Yasası’na (Foreign Agents Registration ActFARA) bakıldığında milyonlarca dolar nereye harcanmış, kiminle görüşme yapılmış, ne konuşmuşlar, tarihleriyle ayrıntılı şekilde görmek mümkün oluyor. Bütün bu ayrıntılar göz önüne alındığında, bugüne kadar “Türkiye ne kazandı, hangi politikası ABD yönetimleri nezdinde kabul gördü? Lobiciler Kongre’de, medyada etkili olabildiler mi” soruları gündeme geliyor. 

cumhuriyet