Babalık bir erkeğin beynini ve hormonlarını nasıl değiştiriyor?

Annelik sürecinde kadınların yaşadığı biyolojik ve hormonal değişimler tıp dünyasında uzun yıllardır bilinirken, güncel araştırmalar erkeklerin de babalığa biyolojik olarak hazırlandığını ortaya koydu. Bilim insanlarına göre, çocukla kurulan aktif temas babaların beynini kelimenin tam anlamıyla yeniden yapılandırıyor ve "annelere özgü" olduğu sanılan hormonları harekete geçiriyor.

Bugüne kadar ebeveynlik hazırlıklarının sadece kadınların bedeninde ve beyninde gerçekleştiğine inanılırdı. Ancak bilim dünyasından gelen son haberler, erkeklerin "aktif bir baba" olmak için gerekli tüm biyolojik donanıma doğuştan sahip olduğunu gösteriyor. Primatolog Sarah Blaffer Hrdy'nin öncülük ettiği araştırmalara göre, erkeklerin sinir sistemi ve endokrin (hormon) sistemi ebeveynliğe biyolojik bir tepki veriyor. Şefkatli ve ilgili bir baba figürünün modern çağın kültürel bir beklentisi olmaktan çok, insanın evrimsel geçmişine dayanan köklü bir biyolojik özellik olduğu vurgulanıyor.

ERKEKLERDE TESTOSTERON DÜŞÜYOR BABALIK İÇGÜDÜSÜ ARTIYOR

Bilim insanları tarafından ABD ve Filipinler'de yürütülen uzun soluklu araştırmalar, erkeklerin bebek sahibi olduklarında ciddi hormonal kırılmalar yaşadığını gözler önüne serdi. Indiana'daki Notre Dame Üniversitesi'nden Prof. Dr. Lee Gettler'ın öncülük ettiği çalışmalara göre, baba olan erkeklerin testosteron seviyelerinde çocuksuz erkeklere kıyasla çarpıcı düşüşler kaydediliyor.

Testosteron seviyesindeki bu düşüşün, erkekleri bebek ağlamalarına karşı daha uyanık ve duyarlı hale getirdiği belirtiliyor. Üstelik araştırma sonuçları, bebeğin bakımıyla fiziksel olarak daha fazla ilgilenen ve hatta bebeğiyle uyuyan babalarda testosteron düşüşünün çok daha belirgin olduğunu gösteriyor. Emory Üniversitesi'nden James K. Rilling'in bulgularına göre ise bu değişim doğumdan çok önce, partnerin hamile kalmasının henüz dördüncü ayında başlıyor.

SEVGİ HORMONU "OKSİTOSİN" YALNIZCA ANNELERE ÖZGÜ DEĞİL

Doğum sürecini kolaylaştıran, emzirmeyi destekleyen ve anne ile bebek arasındaki bağı güçlendiren "oksitosin" (sevgi hormonu) üzerine yapılan klinik deneyler de ezber bozdu. Yeni bulgular, yeni doğmuş bebeklerini ilk kez kucaklarına alan babalarda ve bebekleriyle sık oyun oynayan erkeklerde oksitosin hormonunun hızla tırmandığını kanıtladı.

Biyologlar ayrıca, doğmamış çocuğuyla daha güçlü bir bağ kuran baba adaylarında, normalde emzirme ve anne bakımıyla anılan "prolaktin" hormonunun da yükselişe geçtiğini kaydetti. ABD'li Klinik Psikolog Darby Saxbe, durumu "Sadece yeni annelerin hormonal değişiklikler yaşadığı doğru değil; erkekler de bebeğe uyum sağlama konusunda biyolojik adaptasyonlar gösteriyor" sözleriyle özetliyor.

BEYİNDE "İKİNCİ ERGENLİK" DÖNEMİ VE SOSYAL ETKİLER

Uzmanların en çarpıcı tespitlerinden biri de babalık sürecinin beyindeki etkisine yönelik oldu. İspanya ve ABD'de gerçekleştirilen nörolojik beyin taramaları, ilk kez baba olacak erkeklerin beyin yapılarının anne adaylarına benzer şekilde yeniden uyarlandığını tespit etti. Psikolog Saxbe, yeni ebeveynliğe geçiş evresini, beynin yeni durumlara adapte olmak için büyük bir çaba sarf ettiği "ergenlik" dönemine benzetiyor.

Cumhuriyet