İzmir’de deprem senaryolarına karşı yeni karar destek sistemi: İZMİR-SAFE

İzmir Büyükşehir Belediyesi, olası bir depremin kentte yaratabileceği hasarı önceden tahmin etmek ve afet hazırlığı ile karar destek süreçlerini güçlendirmek için İZMİR-SAFE Deprem Ön Hasar Tahmin ve Karar Destek Sistemi’ni geliştiriyor. Sistem; bina hasarından yolların kapanmasına, altyapı sorunlarından itfaiye ve sağlık ekiplerinin ulaşımına kadar deprem  senaryolarına ilişkin kritik analiz sonuçlarını aynı platformda bir araya getiriyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Deprem Master Planı kapsamında geliştirdiği İZMİR-SAFE, olası bir deprem sonrasında kentin hangi bölgelerinde ne tür sorunların yaşanabileceğini önceden görmeye ve müdahale planlarını buna göre şekillendirmeye yardımcı olacak. Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı bünyesinde yürütülen çalışma, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı bir karar destek platformu olarak tasarlandı. Belediyenin sahip olduğu yapı envanteri, ulaşım, altyapı, mikrobölgeleme ve diğer kentsel veriler aynı sistem üzerinde değerlendirilerek deprem senaryolarının olası sonuçları ortaya konuluyor.

Sadece binalara değil, kentin tamamına bakıyor

İZMİR-SAFE; bina hasarı, yolların kapanması, ulaşım ve erişilebilirlik, kritik hizmetlere ulaşım ile içme suyu ve atık su gibi altyapı sistemlerinde oluşabilecek hasarları birbirleriyle bağlantılı şekilde analiz ediyor. Örneğin olası bir depremde ağır hasar görmesi beklenen binalar belirlendiğinde, bu yapıların çevredeki yolları nasıl etkileyebileceği de hesaplanabiliyor. Yolun kapanması halinde itfaiye ve ambulansların hastanelere, sağlık tesislerine veya toplanma alanlarına ulaşımının nasıl değişeceği görülebiliyor. Aynı bölgede içme suyu ve atık su altyapısında yaşanabilecek olası sorunlar da aynı analiz içerisinde değerlendirilebiliyor.

Amaç deprem olmadan hazırlıklı olmak

Sistem, yalnızca deprem meydana geldikten sonra kullanılacak bir araç olarak değil, afet öncesi hazırlık ve risk azaltma çalışmalarının da önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Farklı deprem senaryolarının önceden modellenmesiyle hangi bölgelerde senaryo etkilerinin daha fazla yoğunlaşabileceği, ulaşımın nerelerde aksayabileceği ve kritik hizmetlerin hangi noktalarda etkilenebileceği görülebilecek. Bu verilerin, afet öncesinde alınacak önlemlerin ve müdahale planlarının daha doğru hazırlanmasına katkı sağlaması amaçlanıyor. İZMİR-SAFE’in temel hedefi deprem olduktan sonra ne yapılacağını beklemek yerine, deprem gerçekleşmeden olası tabloyu görmek ve kenti buna göre hazırlamak.