“Merhaba Dünya, Merhaba Çocuklar”: Halikarnas Balıkçısı Efes Selçuk’ta

İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM) tarafından hazırlanan “Merhaba Dünya, Merhaba Çocuklar: Halikarnas Balıkçısı” sergisi, Selçuk Efes Kent Belleği’nde açıldı. Sergi açılışına Halikarnas Balıkçısı olarak tanınan Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın torunu Ömer Derya Kabaağaçlı da katıldı. Açılışın ardından düzenlenen söyleşide Balıkçı’nın yaşamı, eserleri ve çok yönlü kişiliğine ilişkin anekdotlar paylaşıldı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi APİKAM koleksiyonundan hazırlanan sergi, Selçuk Belediyesi iş birliğiyle ziyaretçilerle buluştu. Adını Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın son mülakatında dile getirdiği “Merhaba dünya, merhaba çocuklar” sözlerinden alan seçki, yazarın insana, denize ve Ege coğrafyasına duyduğu sevgiyi farklı yönleriyle ele alıyor. APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı’nın genel koordinasyonunda hazırlanan serginin tasarım ve metinlerini Nihan Özdal üstlendi.

SELÇUK VE EFES’E ÖZEL BELGELER İLK KEZ BİR ARADA

APİKAM Müze ve Sergileme Sorumlusu Nihan Özdal, serginin Selçuk’taki gösterimi için bölgeye özel içerikler hazırlandığını belirtti. Türkiye’nin ilk profesyonel turist rehberlerinden biri olan Halikarnas Balıkçısı’nın Efes’teki rehberlik yıllarına ait fotoğraflar, son İtalya Kralı II. Umberto ile Efes’te çekilmiş kareleri ve ailesiyle gerçekleştirdiği gezilerden fotoğraflar sergide yer alıyor.

Balıkçı’nın kızı İsmet Noonan ve yeğeni seramik sanatçısı Füreya Koral ile 1954 yılı baharında İsa Bey Camii ve Meryem Ana Evi’ne yaptığı gezinin fotoğrafları da ziyaretçilerle buluşuyor. Ayrıca Balıkçı’nın Demokrat İzmir gazetesindeki köşesinde Selçuk’un tarihsel katmanlarını, Artemis Tapınağı’nı ve Ortigia mitosunu anlattığı yazıları ile kendi çizimi olan Artemis motifi de sergilenen belgeler arasında bulunuyor.

Sergi açılışında konuşan Tarihçi Tolga Mert, Halikarnas Balıkçısı’nın Efes’i dünyaya anlatan önemli isimlerden biri olduğunu belirterek, “Halikarnas Balıkçısı, Efes’i dünya üzerinde çok iyi anlatan, tarihsel süreçten bugüne bize masalsı ve bir o kadar da gerçekçi belgeler bırakan bir isim. Efes Selçuk’ta ilk defa onunla ilgili bir çalışma gerçekleştiriyoruz. Bunu da İzmir Büyükşehir Belediyesi Müzeler Müdürlüğü, APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı ve sergi tasarımı ve metinleri Nihan Özdal’ın özverili çalışmalarıyla gerçekleştiriyoruz” dedi.

Efes Selçuk Belediye Başkan Yardımcısı Bilgi Keskin de konuşmasında, İzmir’in belleğinin izini süren APİKAM tarafından hazırlanan serginin Efes Selçuk’ta ziyaretçilerle buluşmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek emeği geçenlere teşekkür etti.

APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı, serginin Halikarnas Balıkçısı’nın kızı İsmet Noonan tarafından APİKAM’a bağışlanan özel aile koleksiyonundan beslendiğini belirtti. Saygı, “Sergide aile albümlerinden orijinal fotoğraflar, el yazısı notlar, süreli yayınlarda kalmış çizimler ve profesyonel turist rehberliği yıllarına ait belgeler yer alıyor. Bu sergi bizim için çok önemli çünkü Balıkçı, Bodrum ile özdeşleşmiş bir isim olsa da İzmir’in de bu çok yönlü ismi tanımasını istedik” diye konuştu.

Sergi tasarımı ve metin yazarı Nihan Özdal ise Halikarnas Balıkçısı’nın Efes Selçuk’la kurduğu özel bağa dikkat çekti. Özdal, “Memleketini, memleketinin insanlarını, taşını, toprağını kendisine bu kadar dert edinen çok az insan vardır. Efes Selçuk, Balıkçı için gerçekten çok özel bir yer. Bu toprakların ne kadar olağanüstü bir kültür varlığı olduğunun farkında olan, Efes’i ailesine, dostlarına ve dünyaca ünlü kişilere anlatan çok farklı ve çok yönlü bir insandır. Bu sergi Efes Selçuk’a emanet” ifadelerini kullandı.

TORUNU ÖMER DERYA KABAAĞAÇLI DEDESİNİ ANLATTI

Sergi açılışının ardından moderatörlüğünü Nihan Özdal’ın üstlendiği söyleşide, Halikarnas Balıkçısı’nın torunu Ömer Derya Kabaağaçlı dedesinin yaşamını ve sanat dünyasını anlattı.

Katılımcılara teşekkür ederek konuşmasına başlayan Kabaağaçlı, Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın köklü aile geçmişinden gençlik yıllarına, Bodrum’a uzanan yaşamından edebiyatımıza kazandırdığı Mavi Yolculuk kültürüne kadar pek çok konuya değindi. Balıkçı’nın botanik ve turist rehberliği alanındaki çalışmalarını, çok yönlü sanatçı kişiliğini ve 13 Ekim 1973’teki vefatına kadar uzanan yaşam öyküsünü paylaştı.

Dedesinin sanatla iç içe büyüdüğünü, küçük yaşlardan itibaren resme ve denize ilgi duyduğunu belirten Ömer Derya Kabaağaçlı, onun eğitim hayatına ve üretimlerine ilişkin bilgiler verdi. Oxford Üniversitesi’nde Yakın Çağlar Tarihi eğitimi alan, Roma’da Güzel Sanatlar Fakültesi’nde öğrenim gören Balıkçı’nın resim, minyatür, edebiyat ve çeviri alanlarında çalışmalar yaptığını anlattı.

Türkiye’nin ilk resmî turist rehberlerinden biri olarak dünya liderlerine rehberlik ettiğini, sekiz yabancı dili konuştuğunu ve 23 kitap ile üç çocuk kitabı yazdığını belirten Kabaağaçlı, dedesinin yalnızca bir yazar olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. Balıkçı’nın arkeolog, çiftçi, balıkçı, düşünür, tercüman ve rehber kimliklerini bir arada taşıyan çok yönlü bir isim olduğunu ifade etti.

“HALİKARNAS BALIKÇISI’NI GELECEK NESİLLERE ANLATMALIYIZ”

Söyleşide söz alan çevreci ve yazar Metin Erdoğan da Halikarnas Balıkçısı’nın çevreci kimliğine dikkat çekti. Balıkçı’nın İzmir’e önemli katkıları olduğunu belirten Erdoğan, Kültürpark’ın kuruluşunda rol aldığını ve alana 45 farklı ağaç türünün dikilmesini sağladığını anlattı.

Balıkçı’nın doğaya ve insana duyduğu sevginin yaşamına yansıdığını ifade eden Erdoğan, “Tuttuğu balıkları kimsesizlere verecek kadar hümanisttir. Çok büyük emeği var İzmir’de. Halikarnas Balıkçısı’nı çok iyi tanımalı ve gelecek nesillere anlatmalıyız” dedi.

“Merhaba Dünya, Merhaba Çocuklar: Halikarnas Balıkçısı” sergisi 31 Aralık 2026 tarihine kadar Selçuk Efes Kent Belleği’nde ziyaret edilebilecek.