Zamanın Şiiri, Şiirin Zamanı Nazım Hikmet!

   İnsan ömrü, takvim yapraklarının doğrusal akışına hapsedilemeyecek kadar çok katmanlı, çelişkili ve sonsuz bir imkandır. Bir şairin yaşamı ise yalnızca yaşadığı dönemin değil, insanlık tecrübesinin ve zamanın kendi özünün parıldayan bir aynasıdır. Kültürpark Atlas Pavyonu’nda kapılarını açan "ROMANTİKA / Bir Ömrün Seyrüseferi" sergisi, Nâzım Hikmet Ran’ın kronolojik bir biyografisini sunmanın çok ötesine geçerek; tamamlanmış bir maziye değil, eserleri ve düşüncesiyle genişlemeye devam eden varoluşsal bir mirasa kapı aralamaktadır.

   Bir ömrün içine adım atmak

   Sergi salonunun eşiğinden içeri adım attığım an, sıradan bir sergiyi gezmenin çok ötesinde, yaşayan ve nefes alan devasa bir ömrün tam ortasına çekildiğimi hissettim. Pavyonun koridorlarında ilerlerken; tarihin tozlu sayfalarına hapsedilmemiş, aksine bugünün insanıyla doğrudan konuşan, itiraz eden ve seven bir ruhun izlerini takip etmek sarsıcı bir deneyimdi.

   15 salona yayılan bu hafıza alanında yürürken, Nâzım’ın kendi kaleminden çıkan anların ve anıların önünde durmak, sararmış bir mektuptaki el yazısına teğet geçmek ve mektuplardaki her bir çizgiye dokunurcasına yakınlaşmak; zamanın sınırlarını eriten bir içsel yolculuğa dönüştü. Orada tanıklık ettiğim şey, geçmişte kalmış bir biyografi değil; estetiğiyle, kavgasıyla ve aşkıyla hâlâ devinen canlı bir varoluştu.

   Başlangıcın ve dönüşün ebedi mekânı İzmir

   Mekân, yalnızca bir coğrafya parçası değil; hafızanın, ruhun ve eylemin mayalandığı varoluşsal bir zemindir. Nâzım Hikmet’in 1962’de tamamladığı otobiyografik şaheseri Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim için ilk düşündüğü isim olan "Romantika", şairin içsel yolculuğunun adıdır. Bu romanın İzmir’de başlayıp yine İzmir’in imbatında ve maviliğinde son bulması, rastlantısal bir kurgu değil; mekân ile ruh arasındaki o derin hiyerarşinin tezahürüdür.

   Şairin 1925’teki İzmir günlerinden Güneşi İçenlerin Türküsü’ne ve Kuvâyi Milliye destanına uzanan çizgi, bu kentin onun estetik dünyasındaki dönüştürücü rolünü belgeler. İzmir, bu sergiyle şairin yalnızca bir zamanlar uğradığı bir durak değil, düşünsel varoluşunun ebedi bir nirengi noktası olarak yeniden tecelli etmektedir.

   Sanatın canlı dokusunda çok katmanlı bir anlatı masalı

   Sergi, Nâzım Hikmet’in Türkiye’de bugüne kadar gerçekleştirilen en kapsamlı sergilerinden biri olma özelliğini taşıyor. Küratörlüğünü M. Melih Güneş’in, sergi tasarımını Ömer Durmaz’ın üstlendiği bu kapsamlı buluşma yaklaşık 2 bin 125 metrekarelik alana yayılan ve fuaye dahil 15 salondan oluşan sergide, Türkiye ve yurt dışındaki kişi, kurum, arşiv ve koleksiyonlardan bir araya getirilen yüzlerce belge, elyazması, kişisel eşya ve görsel-işitsel kayıt yer alacak. Edebiyat, resim, heykel, fotoğraf, sinema ve tasarım gibi farklı disiplinlerin de buluştuğu sergi, Nâzım Hikmet’in kendi yaptığı resimlerden bazıları ziyaretçilerle paylaşılıyor.

   Rusya Devlet Edebiyat ve Sanat Arşivi’nden Vera Tulyakova Hikmet’in kişisel mirasına, Ara Güler Arşiv ve Araştırma Merkezi’nden Abidin Dino, Avni Arbaş, Doris Kahane, Natalya Gonçarova, Jak İhmalyan ve Sedat Girgin’in fırça darbelerine kadar uzanan nesnel dünya; elyazmaları, mektuplar, kişisel eşyalar ve şairin kendi çizgileriyle birleşmektedir. Fakat bu nesneler, geçmişin tozlu kalıntıları olarak değil; şairin adalet arayışını, memleket hasretini, aşkını ve diyalektik insan sevgisini bugüne taşıyan canlı birer felsefi imge olarak işlemektedir.

   Geleceğe açılan şiir kapıları

   Folkart’ın yapımcılığında, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin katkıları ve ev sahipliğinde hazırlanan "ROMANTİKA / Bir Ömrün Seyrüseferi” sergisini Kültürpark Atlas Pavyonu’nda ziyaret edebilirsiniz. 15 Ocak 2027’ye kadar ziyaretçilerini ağırlayacak olan "ROMANTİKA / Bir Ömrün Seyrüseferi", özellikle genç kuşaklar için şairin felsefi ve estetik mirasıyla doğrudan bir temas noktasıdır. Sanatın resimden heykele, sinemadan tasarıma kadar bütün disiplinleriyle tek bir odakta birleştiği bu sergi bize ve o koridorları adımlayan her bir ziyaretçiye bir kez daha hatırlatır. Gerçek bir şairin ömrü, biyolojik sınırlarıyla bitmez; fikirleri, dizeleri ve yetiştirdiği kültürel iklimle çağlar boyunca yeniden başlar ve her kuşakta taze bir filiz verir.

Sağlık ve sevgiyle kalın...
Aydan Tuncayengin
www.aydantuncayengin.com