Sevgilimin suç kaydı var mı? İrlanda'da yeni düzenleme: Artık 'şiddet' siciline erişilebilecek...

İrlanda parlamentosu, kişilerin potansiyel partnerlerinin ev içi şiddet bağlantılı sicil kaydına erişebilmelerine imkan sağlayacak "Jennie Yasası" adlı kanun teklifini onayladı. Bu çevrim içi sicilde tecavüz, cinsel saldırı ve taciz gibi ciddi suçlardan hüküm giyenlerin isimleri, mahkumiyet ve ceza detaylarıyla birlikte yer alacak.

İrlanda, aile içi şiddet suçlarından hüküm giyen kişiler için ülkenin ilk kamuya açık sicilini oluşturacak tarihi bir yasayı kabul etti.

Böylelikle kişiler, potansiyel partnerlerinin şiddet geçmişini kontrol edebilecek.

İsmi neden Jennie Yasası?

İki çocuk annesi 24 yaşındaki Jennifer Poole, Nisan 2021'de eski partneri tarafından öldürülmüştü. Poole, eski partnerinin daha önceki istismar geçmişinden ve eski bir partnerine saldırmaktan hüküm giydiğinden haberdar değildi.

Bu nedenle de yeni düzenlemenin ismi "Jennie's Law" (Jennie Yasası) olarak anılıyor.

Hangi bilgilere erişilebilecek?

Yeni düzenleme kapsamında oluşturulacak çevrim içi sicilde tecavüz, cinsel saldırı, boğma, taciz, zorlayıcı kontrol ve rıza dışı özel görüntü paylaşımı gibi ciddi aile içi şiddet suçlarından hüküm giyen kişilerin isimlerine erişilebilecek.

Kamuya açık olacak bu çevrim içi sicilde bazı sınırlar da gözetilecek. Davaya bakan hakim, davanın detaylarına göre ismin yayımlanmasının gerekli olup olmadığına karar verme yetkisine sahip olacak ve failin ismi ancak mağdurun onayı olması halinde yayımlanabilecek.

İrlanda Mahkemeleri Hizmetleri internet sitesinde yer olacak olan listede, mahkumiyet ve ceza detayları yer alacak. Mevzuata göre, hükümlüler mahkumiyet kararlarından en erken üç yıl sonra isimlerinin listeden kaldırılması için başvuruda bulunabilecek.

Yerel medyada yer alan haberlere göre, yasanın kabul edildiği sırada parlamento genel kurulunda hazır bulunan Poole ailesi milletvekilleri tarafından ayakta alkışlandı.

Avrupa'da bir istisna

İrlanda'nın yürürlüğe koyduğu bu yeni düzenleme, ülkeyi Avrupa genelinde farklı bir konuma taşıyor. Birleşik Krallık'ta yürürlükte olan "Clare Yasası" (Clare’s Law), kişilerin polise başvurarak bir bireyin şiddet veya istismar geçmişini sorgulamasına izin veriyor. Ancak bu bilgiyi alma hakkı herkese tanınmıyor. Birleşik Krallık'taki sistemi eleştirenler, uygulamada uzun gecikmeler yaşandığını ve farklı polis teşkilatları arasında bilgi paylaşım oranlarının son derece tutarsız olduğunu savunuyor.

İrlanda'nın bu adımı, kadın cinayetleri konusundaki endişelerin arttığı bir döneme denk geliyor. Yardım kuruluşu Women’s Aid Ireland, geçen hafta yaptığı açıklamada, bu yıl şu ana kadar 8 kadının şiddet sonucu hayatını kaybettiğini ve bu sayının 2025 yılının tamamını şimdiden geride bıraktığını bildirdi.

 Kuruluşun verilerine göre, küresel ortalamayla paralel olarak İrlanda'da da her üç kadından biri ev içi şiddete maruz kalıyor. Toplumsal cinsiyete dayalı şiddet vakalarında en büyük tehdit, kadınların yakın kişisel çevrelerinden geliyor.

BM Kadın Birimi'nin (UN Women) güncel verilerine göre, dünya genelinde kasten öldürülen 83 bin kadın ve kız çocuğunun yüzde 60'ı (yaklaşık 50 bini) yakın partneri veya aile üyesi tarafından katledildi.

CNN TÜRK