Troia: Para mı, İlham mı?

   Dünyaca ünlü gururumuz Fazıl Say, 2018 Troia Yılı için bir beste yapmış ve Troia Festivali kapsamında o sihirli parmaklarıyla bestesini Çanakkale’de çaldı. Tabi önceden belirtmek gerekir ki; fikir Çanakkale Belediyesi’nin, yani sipariş üzeri bir çalışma.

   Fakat benin kafamda yine deli sorular var.

   Troia’yı ziyaret etmeden bu besteyi yapan sayın Say, bu ilhamı acaba Troia’nın o eşsiz havası ve Homeros coğrafyasının sihrinden mi aldı, yoksa Çanakkale Belediyesi’nin parasından mı?

   Çünkü hatırlatmakta yarar var, tarihte Troia’ya para için yolu düşenlerin sonu hep hüsranla son bulmuştur.

   Örneğin Akha kralı Agamemnon, Troia’nın zenginliği için kardeşinin karısını bahane eder ve Troia üzerine savaşa gelir. Bu uğurda kızını dahi feda etmekten çekilmez. Savaştan, tarihin en büyük hilesi olan Troia atı hilesi sonucu başarılı çıksa da, evine döndüğünde sarayında dönen entrikalar kendisinin ölümüne neden olur. Karısının ihaneti sonucu bir dostun bıçağı mı, yoksa hocamın esprili bir şekilde söylediği gibi “hamamda sabuna mı basıp düştü” bilinmez ama Troia’da yaptığı yağmanın ona hiç mutluluk getirmediği kesin.

   Diğer tarafta ise fakir bir ozan olan Homeros, Troia Savaşı’ndan 400 yıl sonra kör-topal çıktığı Troia yolculuğunda, Troia’nın büyülü havasına kapılmış ve nihayetinde dünyanın ilk coğrafyacısı unvanını kazanacak kadar iyi tasvir ettiği, Troia coğrafyası için yazdığı ölümsüz dizeler, onu da ölümsüz kılmıştır. Homeros’un ölümsüz eserleri olan İlyada ve Odysseia bir tarafta dururken aşk mı, para mı muhabbeti yapmayacağım.

   Ama şu soruyu da sormadan edemiyorum. Troia’nın eşsiz havasını solumadan ve dünyanın en büyük acılarının yaşandığı Troia’nın surlarına dokunmadan, sadece para için yapılan bir eser Homeros’un dünyasında yerini alabilir mi?