Avrupa’da doğalgaz fiyatları 4 yılın zirvesinde

Avrupa’da doğalgaz fiyatları, Batı Asya’daki savaş ve arz güvenliğine ilişkin endişelerle son yılların en yüksek seviyelerine çıktı. Diplomatik çözüm ihtimaline ilişkin haberler fiyatları geriletse de düşük depo dolulukları ve LNG tedarikindeki belirsizlik piyasalar üzerindeki baskıyı sürdürüyor.

Avrupa doğalgaz piyasasında Batı Asya kaynaklı arz endişeleri fiyatları son dört yılın en yüksek seviyelerine taşıdı.

Bloomberg’in aktardığı verilere göre Avrupa’nın referans doğalgaz fiyatı olarak kabul edilen Hollanda TTF vadeli kontratları, gün içinde megavatsaat başına 90,24 Euro’ya kadar yükselerek 2022 enerji krizinden bu yana ilk kez 90 Euro sınırını aştı.

Fiyatlardaki yükseliş ise kalıcı olmadı. Katar ve Pakistan’ın İran savaşının sona erdirilmesi amacıyla müzakerelerin yeniden başlatılmasına yönelik yeni bir teklif sunduğu yönündeki doğrulanmamış haberlerin ardından enerji piyasalarında satışlar hızlandı.

Hollanda gösterge kontratlarında gün içinde yüzde 5,3’e varan düşüş yaşanırken, fiyatlar Amsterdam piyasasında megavatsaat başına 84,32 Euro seviyesine geriledi.

Petrol fiyatları da diplomatik çözüm ihtimaline ilişkin haberlerin ardından düşüş gösterdi.

SAVAŞ ÖNCESİNE GÖRE FİYATLAR İKİ KATTAN FAZLA YÜKSEK

Gün içinde yaşanan sert geri çekilmeye rağmen Avrupa enerji piyasalarındaki baskı sürüyor.

Bloomberg’in aktardığı verilere göre Avrupa doğalgaz fiyatları, İran savaşının başlamasından önceki seviyelerin hâlâ iki katından fazla üzerinde bulunuyor.

Fiyatlar 2022’de yaşanan enerji krizinin zirvelerine henüz ulaşmasa da mevcut yükseliş özellikle enerji yoğun sektörler açısından yeni maliyet baskısı yaratıyor.

Yüksek doğalgaz fiyatları elektrik üretim maliyetlerinden sanayi faaliyetlerine, hanehalkının enerji harcamalarından enflasyon görünümüne kadar geniş bir alanda etkili oluyor.

AVRUPA'NIN GAZ DEPOLARI 17 YILIN EN DÜŞÜK SEVİYESİNDE

Fiyatları yukarı taşıyan başlıca unsurlardan biri de Avrupa’nın kış öncesinde doğalgaz depolarını yeterli seviyede dolduramaması oldu.

Avrupa genelindeki doğalgaz depolarının doluluk oranı yaklaşık yüzde 75 seviyesinde bulunuyor.

Bu oran, 2009’dan bu yana yılın aynı dönemi için kaydedilen en düşük doluluk seviyesine işaret ediyor.

Avrupa’nın en büyük ekonomisi Almanya’da ise depoların doluluk oranı yüzde 61’in biraz üzerinde.

Depolardaki mevcut seviyeler, kış aylarında sıcaklıkların düşmesi ve talebin artması halinde Avrupa’nın ilave ithalata daha fazla ihtiyaç duyabileceğini gösteriyor.

Ekim ayında hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi depolara gaz eklenmesini kolaylaştırsa da arz güvenliğine ilişkin kaygılar ortadan kalkmış değil.

AVRUPA İLE ASYA ARASINDA LNG REKABETİ ARTABİLİR

Batı Asya’daki savaşın küresel enerji sevkiyatlarını aksatması, Avrupa’nın sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatında da yeni riskler yaratıyor.

Basra Körfezi’nden LNG ihracatındaki kesintilerin sürmesi, bölgenin küresel enerji arzındaki ağırlığı nedeniyle fiyatlar üzerindeki baskıyı artırıyor.

Geçen yıl küresel LNG arzının yaklaşık beşte biri Basra Körfezi bölgesinden karşılandı.

Bu nedenle bölgedeki sevkiyatların aksaması yalnızca Avrupa’yı değil, Asya’daki büyük LNG ithalatçılarını da etkiliyor.

Asya LNG fiyatlarının da 2022’den bu yana en yüksek seviyelerine çıkması, kış aylarında kargolar için Avrupa ile Asya arasındaki rekabetin sertleşebileceğine işaret ediyor.

Avrupa ülkelerinin yeterli miktarda LNG tedarik edebilmek için daha yüksek fiyat ödemek zorunda kalması gündeme gelebilir.

HÜKÜMETLERİN ENERJİ DESTEĞİ İÇİN BÜTÇE ALANI DARALDI

Doğalgaz fiyatlarındaki yükseliş Avrupa hükümetleri açısından da yeni bir mali baskı yaratıyor.

2022 enerji krizinde birçok Avrupa ülkesi, tüketicileri ve şirketleri korumak amacıyla fiyat müdahaleleri, vergi indirimleri ve çeşitli destek paketleri uygulamıştı.

Ancak yüksek bütçe açıkları ve artan borçlanma maliyetleri, benzer önlemlerin yeniden devreye alınmasını zorlaştırıyor.

Bu nedenle yeni fiyat tavanları veya enerji vergilerinde indirim gibi uygulamalara yönelik mali alanın önceki kriz dönemine kıyasla daha sınırlı olduğu değerlendiriliyor.

Bu tablo, enerji fiyatlarındaki yükselişin tüketiciler ve sanayi kuruluşları üzerindeki etkisinin daha doğrudan hissedilmesi riskini artırıyor.

GÖZLER KATAR VE PAKİSTAN'IN GİRİŞİMLERİNDE

Enerji piyasalarının yönünde İran savaşının sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimler de belirleyici olmaya devam ediyor.

Katar ve Pakistan’ın müzakerelerin yeniden başlaması için yeni bir teklif sunduğu iddiası henüz doğrulanmamış olmasına rağmen, haber petrol ve doğalgaz fiyatlarında geri çekilmeye yol açtı.

Katar, ABD ile İran arasındaki krizin çözümüne yönelik girişimlerin sürdüğünü açıkladı.

İran ise Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol sağlamaktan başka seçeneği olmadığını belirterek bölgedeki gerilimin sürebileceği mesajını verdi.

Son dönemde petrol ve doğalgaz taşıyan gemilere yönelik saldırıların artması, Batı Asya’dan enerji sevkiyatlarının ne zaman normale dönebileceğine ilişkin belirsizliği de artırıyor.

Enerji piyasalarında bundan sonraki fiyat hareketlerinde diplomatik temasların seyri, Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik koşulları ve LNG sevkiyatlarının yeniden düzenli hale gelip gelmeyeceği yakından izlenecek.